نقش انگیزش تحصیلی در موفقیت آموزشی دانش آموزان

موفقیت آموزشی دانش آموزان نه تنها تحت تاثیر توانایی های شناختی و هوشی قرار دارد، بلکه قویا متاثر از سطح و نوع انگیزش تحصیلی آنها است. انگیزش تحصیلی به عنوان نیروی محرکه ای روانشناختی تعریف می شود که رفتار یادگیری را آغاز، جهت دهی و پایدار می سازد و نقشی بنیادین در تعیین میزان تلاش، پایداری و عمق درگیری دانش آموز با محتوای درسی ایفا می کند. این پدیده حیاتی به دو دسته اصلی تقسیم می شود: انگیزش درونی (که ناشی از لذت، علاقه و کنجکاوی درونی نسبت به فرآیند یادگیری است) و انگیزش بیرونی (که وابسته به پاداش های خارجی مانند نمرات بالا یا اجتناب از تنبیه است).تحقیقات متعدد در حوزه روانشناسی تربیتی به طور مستمر رابطه مثبت و معناداری بین انگیزش تحصیلی قوی، به ویژه نوع درونی آن، و بروندادهای آموزشی مطلوب مانند عملکرد تحصیلی بهتر، افزایش خلاقیت و کسب مهارت های تفکر انتقادی نشان داده اند. دانش آموزانی که از انگیزه درونی بالایی برخوردارند، نه تنها اهداف یادگیری چالش برانگیزتری را انتخاب می کنند، بلکه در مواجهه با موانع و شکست های تحصیلی، سطح تحمل ناکامی و پشتکار بیشتری از خود بروز می دهند. علاوه بر این، انگیزه بالا به دانش آموزان کمک می کند تا استراتژی های یادگیری کارآمدتری را اتخاذ کرده و مهارت های خودتنظیمی را در فرآیند یادگیری بهبود بخشند. این مهارت ها برای حفظ تمرکز و مدیریت زمان در محیط های آموزشی پرفشار امروزی ضروری است. لذا، درک و تقویت عوامل انگیزشی، به ویژه ایجاد محیطی حمایت گر که حس شایستگی و خودمختاری دانش آموزان را افزایش دهد، برای معلمان، مربیان و سیاست گذاران آموزشی امری حیاتی محسوب می شود. این پژوهش ضمن تبیین ابعاد انگیزش تحصیلی، بر ضرورت تمرکز نظام های تربیتی بر پرورش انگیزه درونی به عنوان زیربنای موفقیت تحصیلی پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، موفقیت آموزشی ، انگیزش درونی ، خودتنظیمی ، راهبردهای یادگیری