تحلیل نقش انگیزه ها و فرهنگ سازمانی بر قصد اشتراک دانش در جهت تسهیم دانش آنلاین

هدف: اهمیت تسهیم دانش برای یک سازمان قابل انکار نیست. از طرفی بدون انگیزش، انتظار انجام رفتار تسهیم دانش دشوار است. در عصر اقتصاد دانش بنیان، دانش به دارایی مهم شرکت ها تبدیل شده است. اهمیت به اشتراک گذاری دانش در میان کارکنان به خوبی مستند شده است. به اشتراک گذاری دانش نه تنها با بهبود عملکرد سازمانی مرتبط است، بلکه تاثیر مثبتی بر همکاری میان کارکنان، کارایی تصمیم گیری، خلاقیت و نوآوری آن ها دارد. همه این ها عناصر مهمی هستند که به برتری یک سازمان به ویژه در محیط رقابتی کسب وکار امروز، کمک می کنند. برانگیختن موفقیت آمیز کارکنان برای به اشتراک گذاری دانش می تواند به سازمان کمک کند تا مزیت رقابتی خود را افزایش داده و حفظ کند. بدین منظور هدف این پژوهش تحلیل نقش انگیزه ها و فرهنگ سازمانی بر قصد اشتراک دانش در جهت تسهیم دانش است.روش شناسی: این پژوهش ازنظر هدف جزء پژوهش های کاربردی است. ازلحاظ روش در دسته تحقیقات توصیفی- همبستگی قرار می گیرد. جامعه آماری این پژوهش شامل ۲۲۰ نفر از کارکنان شرکت کاشی ارم اردکان یزد است. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه ۱۴۰ نفر به دست آمد که پرسشنامه به صورت الکترونیک در وب سایت پرس لاین طراحی شد و لینک آن از طریق شبکه های اجتماعی و گروه های کاری موجود در این شبکه ها در اختیار کارکنان این شرکت قرار گرفت. به این دلیل که متغیرهای پژوهش در کل سازمان قابل بررسی و مربوط به طبقه خاصی از سازمان نبود، از روش نمونه گیری تصادفی ساده برای نمونه گیری استفاده شد. پس از توزیع پرسشنامه تعداد ۱۲۷ پرسشنامه به صورت کامل برگشت داده شد که مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. ابزار گردآوری داده ها در این پژوهش پرسشنامه استاندارد انگیزه بیرونی، انگیزه درونی و قصد اشتراک دانش (لین، ۲۰۰۷)، پرسشنامه اهدا و جمع آوری دانش (ون دن هوف و ون وینن، ۲۰۰۴) و پرسشنامه فرهنگ سازمانی (دنیسون، ۲۰۰۰ و فی و دنیسون، ۲۰۰۳) است. برای پردازش داده های آماری مربوط به پرسشنامه از نرم افزار SPSS نسخه ۲۲ و نرم افزار PLS نسخه ۳ استفاده شده است.یافته ها: فرضیه ها به روش مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار PLS آزمون شدند. برای بررسی اثرات میانجی از آزمون بوت استرپینگ استفاده شد و برازش مدل موردبررسی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که انگیزش درونی بر قصد اشتراک دانش آنلاین تاثیر مثبت و معناداری دارد (۹۶/۱اشتراک دانش آنلاین بر اهدا و جمع آوری دانش تاثیر مثبت و معناداری دارد (۹۶/۱T). همچنین فرهنگ سازمانی به طور مثبت رابطه بین انگیزش درونی و قصد اشتراک دانش تعدیل می کند نه منفی. درنهایت نقش میانجی قصد اشتراک دانش بر رابطه بین انگیزه درونی و اهدا و جمع آوری دانش تائید شد (۹۶/۱تسهیم دانش رضایت شخصی کارکنان را در پی داشته باشد قصد اشتراک دانش آنلاین تسهیل می شود. در شرکت کاشی ارم اردکان انگیزه های بیرونی مانند پاداش های ملموس نمی تواند رابطه انگیزه درونی و قصد اشتراک دانش را به طور منفی تعدیل کند. ازآنجاکه تغییر انگیزش درونی دشوار است، سازمان ها اغلب فرهنگ سازمانی را برای تسهیل تسهیم آنلاین دانش تقویت می کنند. به نظر می-رسد در شرکت کاشی ارم انگیزه های درونی مانند خودکارآمدی کارکنان و رضایت آن ها از خود قصد اشتراک دانش را در کارکنان افزایش داده و از این طریق باعث می شود کارکنان انگیزه بیشتری برای انتقال دانش و تجربیات خود به همکاران داشته باشند. وقتی کارکنان با رضایت ذاتی و علاقه شخصی قصد اشتراک دانش به صورت آنلاین داشته باشند، بنابراین انگیزه جمع آوری دانش افزایش می یابد. وقتی کارکنان شرکت کاشی ارم اردکان به طور داوطلبانه خواستار تسهیم دانش به صورت آنلاین باشند، پس می توانند تجربیات و دانش خود را به دیگر کارکنان منتقل کنند و ازاین رو اهدای دانش افزایش پیدا کند.

کلیدواژه ها:

انگیزه درونی ، انگیزه بیرونی ، تسهیم دانش ، اشتراک دانش آنلاین ، مزیت رقابتی ، فرهنگ سازمانی