رویکردهای مخفی برنامه درسی و تاثیر آن بر ارتقای هویت دانش آموزان

برنامه درسی پنهان یکی از مفاهیم کلیدی در مطالعات برنامه ریزی درسی است که به مجموعه ای از پیام ها، ارزش ها و هنجارهایی اشاره دارد که به صورت غیررسمی و ناآگاهانه در فرایند آموزش منتقل می شوند. این برنامه درسی نه از طریق محتوای درسی مصوب، بلکه از طریق ساختار مدرسه، تعاملات معلم و دانش آموز و فرهنگ نهادی آموزش و پرورش اثرگذار است. پژوهش های متعدد نشان داده اند که کارکردهای پنهان برنامه درسی نقش مهمی در شکل گیری هویت فردی، اجتماعی، جنسیتی و فرهنگی دانش آموزان ایفا می کنند. از طریق این فرآیند پنهان، دانش آموزان نگرش ها، انتظارات و باورهایی را درونی می کنند که ممکن است با اهداف رسمی نظام آموزشی متفاوت یا حتی متضاد باشد. در این مقاله مروری، با نگاهی تحلیلی به ادبیات نظری و تجربی، تاثیرات مثبت و منفی برنامه درسی پنهان بر هویت سازی دانش آموزان بررسی شده و تلاش شده است زمینه ای برای شناخت عمیق تر از این پدیده و بازاندیشی در راهبردهای تربیتی و برنامه ریزی آموزشی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

برنامه درسی پنهان ، هویت دانش آموزی ، جامعه پذیری ، فرهنگ مدرسه ، تعاملات آموزشی ، هویت فرهنگی ، ساختار نهادی ، ارزش های تربیتی