فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مدارس

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های پایه قرن بیست و یکم، با سرعتی فزاینده در چارچوب نظام های آموزشی گسترش یافته است. این پژوهش به بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در مدارس می پردازد و با رویکردی علمی-پژوهشی، به تبیین مبانی نظری، سیر تحول فناوری های هوشمند در آموزش، و چارچوبی برای کاربرد مسئولانه و ایمن می پردازد. هدف اصلی، ارائه تصویری روشن از امکان ها و محدودیت های هوش مصنوعی در فرایند یاددهی-یادگیری، نقش معلم در عصر هوش مصنوعی، و رویکردهای سیاست گذاری است تا مدارس بتوانند به شکلی همسو با ارزش ها و اصول حقوقی و اخلاقی به بهره گیری از فناوری های هوشمند بپردازند. پژوهش حاضر با بررسی ادبیات نظری، مرور مطالعات موردی و تحلیل تجربه های نظام های آموزشی گوناگون، به ارائه چارچوب مفهومی و عملی برای پیاده سازی ایمن و اثربخش هوش مصنوعی در مدارس می انجامد. در این مسیر، تمرکز بر تقویت عدالت آموزشی، حفظ حریم خصوصی و شفافیت الگوریتمی، تبیین نقش معلم و ارتقای کیفیت فرایند تدریس و ارزشیابی از جنبه های اصلی مطرح شده است. همچنین، از منظر کاربران آموزشی—معلمان، دانش آموزان و والدین—دیدگاه ها و نگرانی های ایشان بررسی شده و تجربه های میدانی از نظام های آموزشی مختلف بیان می شود تا فهمی عمیق از الزامات اجرایی و فرهنگی در سطح مدرسه ارائه گردد. در نهایت، چارچوب پیشنهادی برای استفاده ایمن و اثربخش، با تاکید بر اصول مسئولیت پذیری، شفافیت، سلامت روانی-اجتماعی و تضمین فرصت های برابر آموزشی، ارائه می شود. نتیجه گیری این مطالعه نشان می دهد که با وجود فرصت های فراوان در بهبود یادگیری، در کنار آن نیازمند مدیریت دقیق از سوی سیاست گذاران و مدیران مدارس، توسعه ظرفیت های حرفه ای معلمان و توجه به ارزش های اخلاقی و حقوقی است تا هوش مصنوعی در مدارس به عنوان ابزار قدرتمندی برای تعالی آموزشی عمل کند.