امور تربیتی مدارس و نقش آن در توسعه شایستگی های اخلاقی و اجتماعی معلمان نوگرا

این پژوهش با هدف بررسی نقش حیاتی امور تربیتی در مدارس بر توسعه شایستگی های اخلاقی و اجتماعی معلمان نوگرا تدوین شده است. در عصر حاضر که تغییرات سریع اجتماعی، فرهنگی و فناورانه، پیچیدگی های جدیدی را در عرصه تعلیم و تربیت ایجاد کرده اند، نقش معلمان به عنوان عاملان اصلی انتقال ارزش ها و مهارت های بنیادین، بیش از پیش حیاتی شده است. معلمان نوگرا، آن دسته از فرهنگیانی هستند که نه تنها دانش تخصصی خود را به روز نگه می دارند، بلکه دارای انعطاف پذیری شناختی، تمایل به یادگیری مادام العمر، و توانایی برقراری ارتباط موثر و اخلاقی با نسل های جدید دانش آموزان هستند. توسعه شایستگی های اخلاقی (مانند صداقت، عدالت، مسئولیت پذیری، و شفقت) و شایستگی های اجتماعی (مانند همکاری، همدلی، مدیریت تعارض، و رهبری اخلاقی) در این گروه از معلمان، مستقیما بر کیفیت آموزش و پرورش و شکل گیری شخصیت دانش آموزان تاثیر می گذارد. امور تربیتی، در معنای گسترده خود، فراتر از فعالیت های فوق برنامه، به چارچوبی نظام مند اطلاق می شود که هدف آن پرورش ابعاد وجودی انسان، از جمله ابعاد اخلاقی و اجتماعی، در محیط مدرسه است. این مقاله با تکیه بر ادبیات علمی-پژوهشی، به تحلیل این می پردازد که چگونه ساختارهای موجود امور تربیتی در نظام آموزشی ایران، می توانند یا نباید در مسیر توانمندسازی معلمان نوگرا در این دو حوزه کلیدی عمل کنند. ساختار فعلی امور تربیتی غالبا بر جنبه های شکلی و اداری متمرکز شده است و کمتر به پویایی های مورد نیاز برای پرورش معلمان پیشرو و منعطف پرداخته است. پژوهش حاضر نشان می دهد که برای تحقق اهداف تربیت نوین، نیازمند یک بازنگری اساسی در راهبردهای امور تربیتی هستیم؛ راهبردهایی که شامل آموزش ضمن خدمت متمرکز بر توسعه هوش اخلاقی، ایجاد فرهنگ سازمانی مبتنی بر گفتمان انتقادی و اخلاقی، و فراهم آوردن فرصت هایی برای مربیگری (Mentorship) متقابل معلمان باتجربه و نوگرا باشد. یافته های این تحقیق تاکید می کنند که بدون تعبیه موثر اصول اخلاقی و مهارت های اجتماعی در بطن برنامه های توسعه حرفه ای معلمان، تلاش ها برای نوآوری آموزشی صرفا سطحی باقی خواهد ماند. در نهایت، این مقاله مجموعه ای از راهکارهای عملیاتی را برای تقویت پیوند میان وظایف امور تربیتی و نیازهای روزافزون معلمان نوگرا در زمینه تعالی اخلاقی و اجتماعی ارائه می دهد تا مدارس بتوانند به کانون هایی برای تربیت شهروندان مسئولیت پذیر و اخلاق مدار تبدیل شوند.

کلیدواژه ها:

امور تربیتی ، شایستگی های اخلاقی ، شایستگی های اجتماعی ، معلمان نوگرا ، توسعه حرفه ای معلم ، فرهنگ مدرسه ، تربیت اخلاقی