نقش هنرستان ها در تربیت مهارت محور دانش آموزان در عصر اقتصاد دیجیتال

اقتصاد جهانی در حال گذار به یک پارادایم جدید مبتنی بر فناوری های دیجیتال، هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، و کلان داده ها است که به طور فزاینده ای به نیروی کار «مهارت محور» نیازمند است. این تحول بنیادین، سیستم های آموزش فنی و حرفه ای (TVET) و به ویژه هنرستان ها را در کانون توجه قرار داده است، زیرا نقش حیاتی در آماده سازی جوانان برای مشاغل آینده و تامین نیازهای پویای بازار کار ایفا می کنند. این پژوهش با هدف بررسی نقش محوری هنرستان ها در تربیت نیروی انسانی متخصص و مهارت محور متناسب با الزامات اقتصاد دیجیتال انجام شده است. تحلیل ساختار فعلی آموزش های فنی وحرفه ای نشان می دهد که اگرچه تلاش هایی برای به روزرسانی سرفصل ها صورت گرفته، شکاف قابل توجهی میان محتوای آموزشی ارائه شده و مهارت های مورد تقاضای صنایع پیشرفته وجود دارد. اقتصاد دیجیتال مستلزم مهارت هایی فراتر از دانش فنی صرف است؛ مهارت های نرم نظیر تفکر انتقادی، حل مسئله پیچیده، همکاری تیمی، و به ویژه سواد دیجیتال و قابلیت انطباق پذیری (Adaptability) اهمیت مضاعفی یافته اند. هنرستان ها به عنوان موسساتی که پل ارتباطی میان تئوری و عمل هستند، باید رویکرد خود را از آموزش مبتنی بر محتوا به سمت یادگیری مبتنی بر پروژه (PBL) و تجربه عملی در محیط های شبیه سازی شده یا واقعی تغییر دهند. چالش های اصلی در این مسیر شامل کهنگی تجهیزات، کمبود مدرسین متخصص در حوزه های نوین فناوری، مقاومت ساختاری در برابر تغییرات سریع برنامه درسی، و ضعف در برقراری ارتباط مستمر و پایدار با بخش خصوصی است. برای غلبه بر این موانع، پیشنهاد می شود مدل هایی نظیر آموزش دوگانه (Dual System) که تعادل میان آموزش در مدرسه و کارآموزی در صنعت ایجاد می کند، به طور گسترده پیاده سازی شوند. همچنین، سرمایه گذاری هدفمند در زیرساخت های دیجیتال هنرستان ها و توسعه مستمر شایستگی های حرفه ای معلمان امری ضروری است. نتایج این تحقیق بر لزوم بازنگری اساسی در پارادایم آموزش فنی وحرفه ای برای تبدیل شدن به موتور محرکه توسعه پایدار در عصر دیجیتال تاکید دارد، به نحوی که فارغ التحصیلان نه تنها برای شغل های موجود، بلکه برای مشاغل آینده نیز آماده باشند و بتوانند در اکوسیستم کارآفرینی دیجیتال مشارکت فعال داشته باشند.

کلیدواژه ها:

آموزش فنی وحرفه ای ، هنرستان ، اقتصاد دیجیتال ، مهارت های قرن بیست و یکم ، تربیت نیروی کار ، توسعه پایدار ، سواد دیجیتال