روایتی از تجربه به کارگیری بازی های آموزشی در افزایش توجه و تمرکز دانش آموزان استثنایی دوره ابتدایی

این پژوهش روایت گونه، شرح تجربه ای عمیق و شخصی از به کارگیری راهبردهای بازی محور در کلاس درس یک مدرسه استثنایی در منطقه زابل است. به عنوان معلمی با ۲۷ سال سابقه، همواره با چالش عمیق نقص توجه و تمرکز در دانش آموزان استثنایی روبرو بوده ام. کلاس من ۸ دانش آموز دارد که هر کدام دارای طیف خاصی از نیازهای ویژه هستند؛ از اختلالات یادگیری شدید تا اختلال طیف اوتیسم و کم توانی ذهنی خفیف تا متوسط. هدف اصلی این روایت پژوهی، مستندسازی چگونگی استفاده از بازی های آموزشی طراحی شده و بومی سازی شده برای بهبود پایدار سطوح توجه و تمرکز این دانش آموزان، به ویژه در مهارت های اساسی خواندن و ریاضیات ابتدایی بود.روش به کار گرفته شده، روایت پژوهی (Narrative Inquiry) است که به من اجازه داد تا به جای تمرکز صرف بر داده های کمی، بر معنا و تجربه زیسته خود و دانش آموزانم تمرکز کنم. فرآیند پژوهش شامل چند مرحله کلیدی بود: الف) شناسایی دقیق وضعیت اولیه (که عمدتا شامل بی نظمی، حواس پرتی های مداوم و عدم درگیری فعال بود)، ب) طراحی و انتخاب بازی هایی که نه تنها جنبه آموزشی داشتند بلکه به طور مستقیم هسته اختلال (مانند نقص توجه مداوم) را هدف قرار می دادند، ج) اجرای دقیق و مشاهده مستمر در طول یک نیم سال تحصیلی، و د) تحلیل عمیق بازخوردها و نتایج مشاهده شده.نتایج این تجربه نشان داد که بازی های هدفمند، نه تنها زمان توجه دانش آموزان را به طور متوسط تا ۳۰ درصد افزایش دادند، بلکه مهم تر از آن، سطح انگیزه درونی و احساس کفایت آن ها را به شدت بالا بردند. چالش اصلی، حفظ یکپارچگی بین اهداف آموزشی سفت و سخت و ساختار بازی بود، اما انعطاف پذیری و اصلاح مستمر مسیر، کلید موفقیت بود. این روایت، تصویری صادقانه از تبدیل فضای کلاس به محیطی پویا، معنادار و مبتنی بر بازی، با هدف توانمندسازی نهایی دانش آموزان ارائه می دهد.