بررسی تطبیقی تاثیر طراحی فضای فیزیکی باز و انعطاف پذیر بر یادگیری دانش آموزان ابتدایی.

تحقیقات نوین در حوزه طراحی محیط های یادگیری نشان می دهد که فضای فیزیکی مدرسه صرفا بستری برای آموزش نیست، بلکه خود یکی از عوامل کلیدی در شکل گیری تعاملات شناختی، هیجانی و اجتماعی دانش آموزان به شمار می آید. در دهه های اخیر، گرایش به طراحی فضاهای باز و انعطاف پذیر آموزشی به عنوان جایگزینی برای ساختارهای کلاسیک ایستا، مورد توجه نظام های آموزشی نوآور قرار گرفته است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی به بررسی تاثیر ویژگی های طراحی فیزیکی باز (Open & Flexible Learning Spaces) بر کیفیت یادگیری، تعاملات همسالان، انگیزش درونی و خلاقیت دانش آموزان دوره ابتدایی می پردازد. هدف، تحلیل تطبیقی میان مدل های آموزشی مبتنی بر فضاهای باز (در مدارس نوین اسکاندیناوی، نیوزیلند و ژاپن) با الگوهای سنتی رایج در مدارس ابتدایی ایران است. یافته های نظری پیشین بیانگر آن است که طراحی انعطاف پذیر محیط می تواند از طریق افزایش خودتنظیمی، ایجاد احساس مالکیت یادگیری و تقویت همکاری اجتماعی، کیفیت یادگیری را ارتقا دهد. اما در نظام های بسته و مکان محور، فضاهای ایستا اغلب به محدودیت شناختی، مشارکت پایین و افت خلاقیت منجر می شوند. بر این اساس، پژوهش حاضر با روش تطبیقی–تحلیلی و بررسی شواهد پژوهش های بین المللی، به تبیین مولفه های موثر طراحی فیزیکی باز در پرورش یادگیرنده های خودانگیخته و خلاق می پردازد. نتیجه گیری نهایی می تواند مبنای بازنگری در طراحی فضاهای آموزشی ابتدایی ایران با رویکرد یادگیری مبتنی بر تجربه و تعامل باشد.

کلیدواژه ها:

فضاهای یادگیری باز ، انعطاف پذیری فیزیکی ، یادگیری فعال ، خودتنظیمی ، معماری آموزشی ، تطبیق بین المللی