بررسی نقش و اثر گذاری آموزگار پایه در پرورش مهارت های اجتماعی

پرورش مهارت های اجتماعی در دانش آموزان دوره ابتدایی یکی از مهم ترین اهداف نظام تعلیم وتربیت معاصر است؛ زیرا این مهارت ها زمینه ساز زندگی مسئولانه، تعامل سازنده و مشارکت موثر در جامعه محسوب می شوند. از آنجا که آموزگار نخستین الگوی رفتاری و اجتماعی در محیط مدرسه است، نقش او در شکل گیری و گسترش این مهارت ها بنیادی و چندوجهی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش آموزگار در پرورش مهارت های اجتماعی دانش آموزان و بررسی راهبردهای آموزشی موثر در این زمینه انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند مطالعات داخلی و بین المللی طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ است. داده ها از طریق تحلیل کیفی منابع، گزارش های آموزشی و مقالات منتشرشده در پایگاه های معتبر به دست آمده و با رویکرد تلفیقی بررسی شدند.نتایج پژوهش نشان می دهد که معلمان با استفاده از راهبردهایی نظیر یادگیری مشارکتی، ایفای نقش، گفتگوهای گروهی، آموزش مبتنی بر حل مسئله و بازخورد تربیتی مثبت، نقش مستقیم و تعیین کننده ای در رشد مهارت های ارتباطی، همدلی، مسئولیت پذیری و کنترل هیجانات دانش آموزان دارند. همچنین مشخص شد که نگرش معلم نسبت به یادگیری اجتماعی، سبک ارتباطی او با دانش آموزان، نحوه مدیریت کلاس و میزان خودکارآمدی حرفه ای، متغیرهایی کلیدی در موفقیت فرایند اجتماعی سازی دانش آموزان به شمار می روند. علاوه بر این، محیط مدرسه ای حمایتی، تعامل سازنده با والدین و بهره گیری از فناوری های آموزشی نوین می تواند اثر تلاش های معلمان را در تقویت مهارت های اجتماعی به شکل چشمگیری افزایش دهد.نتایج کلی پژوهش تاکید می کند که معلمان نه تنها انتقال دهندگان دانش، بلکه طراحان فضای یادگیری اجتماعی و عاطفی در کلاس هستند. در واقع، هر تعامل روزمره بین معلم و دانش آموز فرصت بالقوه ای برای پرورش احترام، همکاری، مسئولیت پذیری و خودکنترلی است. بنابراین، سیاست گذاران آموزشی باید برنامه های تربیت معلم را به گونه ای بازنگری کنند که آموزش مهارت های اجتماعی به بخش جدایی ناپذیر از آمادگی حرفه ای آنان تبدیل شود. در نهایت، تحول پایدار در پرورش مهارت های اجتماعی دانش آموزان مستلزم هم افزایی سه جانبه میان آموزگار، خانواده و نظام آموزشی است.

کلیدواژه ها:

مهارت های اجتماعی ، مهارت های عاطفی ، آموزش ابتدایی ، رشد هیجانی ، هوش هیجانی