تحلیل روان شناختی عوامل موثر بر ترک تحصیل دانش آموزان

ترک تحصیل دانش آموزان یکی از چالش های اساسی نظام های آموزشی در سطح جهانی است که پیامدهای فردی، اجتماعی و اقتصادی گسترده ای به دنبال دارد. هدف این پژوهش، تحلیل روان شناختی عوامل موثر بر ترک تحصیل و بررسی تعامل آن ها با عوامل محیطی، اجتماعی و اقتصادی بوده است. این مطالعه بر مبنای مرور گسترده ادبیات علمی و پژوهش های تجربی اخیر انجام شده و به تبیین مکانیسم های روانی و انگیزشی مرتبط با گرایش دانش آموزان به ترک تحصیل می پردازد. یافته ها نشان می دهند که عوامل روان شناختی مانند خودکارآمدی تحصیلی، انگیزش درونی، رضایت از تجربه مدرسه، درگیری تحصیلی و سلامت روانی نقش تعیین کننده ای در پیش بینی گرایش به ترک تحصیل دارند. این عوامل زمانی بیشترین اثر را دارند که در تعامل با محیط اجتماعی و آموزشی تحلیل شوند. به عنوان مثال، حمایت خانواده و مدرسه، کیفیت روابط با معلمان و همسالان، و سرمایه فرهنگی خانواده می توانند ادراکات دانش آموزان از شایستگی و کنترل شخصی را ارتقا دهند و در نتیجه مشارکت تحصیلی و انگیزه آنان برای ادامه تحصیل افزایش یابد. علاوه بر این، فشارهای اقتصادی و اجتماعی، مانند محدودیت منابع مالی و نیاز به اشتغال، در تعامل با عوامل روان شناختی می توانند انرژی و توجه دانش آموزان را از تحصیل منحرف کرده و موجب افت عملکرد و افزایش گرایش به ترک تحصیل شوند. همچنین، فرسودگی تحصیلی و استرس مزمن می توانند اثر محافظتی مشارکت و انگیزش را کاهش دهند و نشان دهنده اهمیت مدیریت سلامت روانی دانش آموزان در محیط مدرسه است.نتایج تحلیل یافته ها تاکید می کنند که ترک تحصیل نه یک رویداد ناگهانی، بلکه نتیجه تجمعی فرآیندهای روانی و محیطی است که در طول زمان شکل می گیرد. بنابراین، مداخلات جامع و چندبعدی که به صورت همزمان به جنبه های روانی، اجتماعی و محیطی توجه کنند، بیشترین اثربخشی را در کاهش نرخ ترک تحصیل دارند. این مداخلات شامل تقویت خودکارآمدی و انگیزش، بهبود کیفیت روابط اجتماعی، مدیریت فرسودگی تحصیلی و استرس، حمایت خانواده و ارائه امکانات آموزشی برابر است. به طور کلی، یافته ها نشان می دهند که ترک تحصیل دانش آموزان پدیده ای چندعاملی و تعاملی است و درک آن نیازمند توجه همزمان به عوامل روان شناختی، محیطی، اقتصادی و اجتماعی است. طراحی سیاست ها و برنامه های آموزشی مبتنی بر شواهد علمی می تواند نقش حفاظتی موثری در پیشگیری از ترک تحصیل ایفا کند و زمینه توسعه پایدار و موفقیت تحصیلی دانش آموزان را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

ترک تحصیل ، خودکارآمدی ، انگیزش تحصیلی ، درگیری تحصیلی