جایگاه تربیت اخلاقی در تعلیم و تربیت نوین

«تعلیم» و «تربیت» همواره به مثابه دو بال یک پرواز توصیف شده اند؛ اما در گذار پرشتاب از دوران سنت به عصر مدرنیته، گویی بال تعلیم (انتقال دانش و مهارت) چنان فربه شده که ساحت تربیت (پرورش جان و اخلاق) را در سایه ی خود پنهان کرده است. در جهان معاصر که مرزهای دانش هر روز جابه جا می شوند و هوش مصنوعی و فناوری های نوین، معادلات زیستن را دگرگون کرده اند، بحران بشر دیگر «ندانستن» نیست، بلکه «چگونه زیستن» است. تعلیم و تربیت نوین با درک این شکاف عمیق، به این حقیقت بنیادین بازگشته است که مدرسه ای که تنها متخصص باسواد تحویل جامعه می دهد، اما در پرورش انسان شریف و وظیفه شناس باز می ماند، عملا در ماموریت اصلی خود شکست خورده است.جایگاه تربیت اخلاقی در پارادایم های جدید آموزشی، از یک «برنامه ی درسی حاشیه ای» به «هسته ی مرکزی و روح حاکم بر آموزش» تغییر یافته است. امروزه تربیت اخلاقی دیگر به معنای تحمیل مجموعه ای از فرامین خشک و انتزاعی به ذهن دانش آموز نیست؛ بلکه به معنای ایجاد بستری است که در آن، فرد قدرت تشخیص خیر از شر، توانایی همدلی و شجاعت مسئولیت پذیری را در متن زندگی واقعی تمرین کند. در واقع، تعلیم و تربیت نوین می کوشد تا میان «پیشرفت علمی» و «تعالی انسانی» پیوندی ناگسستنی برقرار کند تا از این طریق، از دانش به عنوان ابزاری برای بهبود جهان —و نه تخریب آن— استفاده شود. در این نوشتار، بر آن هستیم تا تبیین کنیم که چگونه اخلاق، به عنوان زیربنای تمامی ساحت های آموزشی، می تواند دانش آموزان را از «مخازن اطلاعات» به «شهروندان خردمند و فضیلت مند» تبدیل کند؛ چرا که دانشی که با اخلاق مهار نشود، چراغی در دست راهزنی است که تنها مسیر سقوط را هموارتر می سازد. آموزش نوین، هنر رویاندن ریشه های اخلاق در خاک آگاهی است. محیطی که در آن، بودن درست، بر داشتن صرف اطلاعات مقدم است. تعلیم و تربیت نوین می کوشد تا میان «پیشرفت علمی» و «تعالی انسانی» پیوندی ناگسستنی برقرار کند.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی ، تربیت اخلاقی ، یادگیری ، مدرسه ، دانش آموزان ، مهارت ها