چالش های تربیت شهروندی در عصر فضای مجازی و نقش مدرسه در مقابله با تهاجم فرهنگی

پیشرفت سریع فناوری های ارتباطی و نفوذ گسترده فضای مجازی در زندگی روزمره، تحولات بنیادینی در فرآیند اجتماعی سازی و تربیت شهروندی ایجاد کرده است. این مقاله با هدف واکاوی چالش های تربیت شهروندی در عصر دیجیتال و بررسی نقش مدرسه در مقابله با تهاجم فرهنگی انجام شده است. روش تحقیق در این مطالعه «توصیفی-مروری» و با رویکرد کتابخانه ای است که در آن با مرور نظام مند کتب، مقالات و اسناد بالادستی، داده های لازم گردآوری و تحلیل شده اند. یافته های مقاله نشان می دهد که فضای مجازی با ترویج سبک های زندگی غربی، ایجاد حباب های اطلاعاتی و تضعیف اخلاق های اجتماعی، چالش های جدی برای هویت و ارزش های شهروندی دانش آموزان ایجاد کرده است. تهاجم فرهنگی از طریق ابزارهای دیجیتال به دنبال تغییر باورها و جدا کردن نسل نوجوان از ریشه های ایرانی-اسلامی است. در پاسخ به این تهدیدات، مدرسه باید نقش خود را از انتقال صرف دانش به آموزش مهارت های زندگی دیجیتال تغییر دهد. نتایج حاصله حاکی از آن است که آموزش سواد رسانه ای، تفکر نقاد و توانایی تولید محتوای بومی، از ضروریات برنامه های درسی است. همچنین، هم افزایی مدرسه و خانواده در نظارت هوشمندانه و تقویت تعاملات چهره به چهره، راهکارهای موثری برای کاهش آسیب پذیری نسل آینده محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

تربیت شهروندی ، فضای مجازی ، تهاجم فرهنگی ، سواد رسانه ای ، مدرسه ، هویت ملی