آسیب های اجتماعی فضای مجازی و نقش آموزش و پرورش در تربیت رسانه ای نوجوانان

پیشرفت سریع فناوری اطلاعات و گسترش روزافزون فضای مجازی، تحولات بنیادینی در سبک زندگی و تعاملات اجتماعی بشر ایجاد کرده است، اما این تحول همراه با خود طیف وسیعی از آسیب های اجتماعی و روان شناختی را برای نسل نوجوان به همراه داشته است. هدف اصلی این مقاله، واکاوی ابعاد مختلف آسیب های فضای مجازی و بررسی نقش حیاتی آموزش و پرورش در تربیت رسانه ای نوجوانان به عنوان راهکاری برای مقابله با این چالش ها است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع کتابخانه ای و پیشین، به بررسی پدیده هایی همچون قلدری سایبری، اعتیاد به اینترنت، تهدید هویت فرهنگی و انزوای اجتماعی پرداخته است. یافته های به دست آمده نشان می دهد که رویکردهای صرفا سلبی و ممنوع گرایی در برابر فضای مجازی کارآمد نیستند و آموزش و پرورش باید با تغییر پارادایم به سمت تربیت رسانه ای، دانش آموزان را با مهارت های تفکر انتقادی، سواد دیجیتال و امنیت سایبری مجهز سازد. همچنین نتایج حاصله بیانگر آن است که ادغام مفاهیم سواد رسانه ای در برنامه های درسی، توانمندسازی معلمان و تقویت همکاری میان مدرسه و خانواده، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای پرورش نوجوانی آگاه، هوشیار و متعهد به ارزش های ایرانی-اسلامی در عصر دیجیتال است.

کلیدواژه ها:

آسیب های اجتماعی ، فضای مجازی ، تربیت رسانه ای ، آموزش و پرورش ، نوجوانان ، سواد دیجیتال