نقش مدرسه در تربیت دانش آموزان مسئول در فضای مجازی

فضای مجازی به عنوان یکی از مهم ترین تحولات قرن بیست و یکم، تاثیرات عمیقی بر ساختارهای اجتماعی، فرهنگی و آموزشی جوامع، به ویژه قشر دانش آموزان، گذاشته است. این محیط گسترده فرصت ها و تهدیدهای فراوانی را برای شکل گیری هویت، تعاملات و سبک زندگی نسل جدید به همراه دارد. در این میان، مدرسه به عنوان نهاد رسمی و محوری تعلیم و تربیت، نقشی حیاتی در هدایت دانش آموزان به سوی استفاده مسئولانه، اخلاقی و سازنده از این فضا ایفا می کند. این مقاله علمی-پژوهشی با هدف تبیین ابعاد نقش مدرسه در پرورش مسئولیت پذیری سایبری در دانش آموزان تدوین شده است. ابتدا مفاهیم فضای مجازی و مسئولیت پذیری در بستر دیجیتال تبیین شده و سپس جایگاه تربیت رسانه ای در اسناد بالادستی نظام آموزشی ایران مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، نقش برنامه درسی، معلم، فرهنگ مدرسه و مدیریت در این فرآیند تحلیل می شود. چالش ها و آسیب های ناشی از استفاده ناسالم از فضای مجازی و در نهایت، راهبردها و پیشنهادهای عملیاتی مدرسه محور برای ارتقای سواد رسانه ای و مسئولیت پذیری سایبری ارائه می گردد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که تحقق این امر مستلزم رویکردی جامع، برنامه ریزی منسجم و همسویی میان سیاست گذاران، معلمان و اولیا است تا دانش آموزان بتوانند به شهروندانی سایبری آگاه و مسئول تبدیل شوند (فاضلی، ۱۳۸۹).

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: مدرسه ، فضای مجازی ، تربیت دانش آموز ، مسئولیت پذیری سایبری ، سواد رسانه ای ، نظام آموزشی