سواد دیجیتال معلمان در عصر هوش مصنوعی: الزامات، چالش ها و رویکردهای توسعه

در دهه اخیر، ظهور فناوری های هوش مصنوعی (AI) تحولات گسترده ای در نظام های آموزشی جهان ایجاد کرده است. مدارس و دانشگاه ها درگیر بازتعریف نقش معلم و یادگیرنده شده اند؛ در این میان، سواد دیجیتال معلمان به عنوان پیش شرط موفقیت در آموزش هوشمند، جایگاه ویژه ای یافته است. سواد دیجیتال دیگر محدود به مهارت کاربری ابزارها نیست، بلکه در عصر هوش مصنوعی مفهومی چندبعدی و تحول یافته است که شامل توانایی تحلیل داده های آموزشی، بهره گیری از ابزارهای خودکار تدریس، فهم اخلاق و حریم خصوصی داده ها، و سازگاری با محیط های یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی می شود. این مقاله با رویکرد توصیفی تحلیلی، به بررسی ضرورت سواد دیجیتال معلمان، ابعاد آن در عصر هوش مصنوعی، چالش های توسعه این سواد، و راهکارهای توانمندسازی معلمان ایرانی در این زمینه می پردازد. نتایج نشان می دهد که شکاف مهارتی و نگرشی در میان معلمان، مانعی جدی در بهره برداری موثر از فناوری های هوشمند است. توسعه حرفه ای مداوم، بازنگری در برنامه های تربیت معلم و سیاست های آموزشی دیجیتال، از راهکارهای کلیدی برای ارتقای سواد دیجیتال محسوب می شوند. در نهایت، مقاله بر اهمیت اخلاق دیجیتال و آموزش تفکر انتقادی در استفاده از هوش مصنوعی تاکید می کند تا معلمان بتوانند نقش خود را از انتقال دهنده ی دانش به تسهیل گر یادگیری هوشمند ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: سواد دیجیتال ، هوش مصنوعی ، آموزش معلمان ، تحول آموزشی ، اخلاق دیجیتال ، یادگیری هوشمند