تبدیل گوش دادن منفعل به مشارکت فعال در کلاس

در نظام های آموزشی سنتی، نقش یادگیرنده اغلب به دریافت کننده ای منفعل از اطلاعات محدود شده است؛ به گونه ای که گوش دادن، حفظ کردن و بازتولید مطالب محور اصلی فرآیند یاددهی–یادگیری محسوب می شود. این رویکرد اگرچه در انتقال حجم زیادی از اطلاعات کارآمد به نظر می رسد، اما در پرورش تفکر انتقادی، خلاقیت، حل مسئله و یادگیری عمیق با چالش های جدی مواجه است. پژوهش های نوین آموزشی نشان می دهند که مشارکت فعال دانش آموزان و دانشجویان در کلاس، نقش تعیین کننده ای در کیفیت یادگیری، انگیزش تحصیلی و ماندگاری آموخته ها دارد.هدف این مقاله بررسی مفهوم گوش دادن منفعل، تبیین ضرورت گذار به مشارکت فعال، و معرفی راهبردها و روش های عملی برای تحقق این تحول در کلاس درس است. در این راستا، ابتدا ویژگی ها و پیامدهای گوش دادن منفعل تحلیل می شود، سپس مبانی نظری مشارکت فعال از دیدگاه روان شناسی یادگیری و آموزش سازنده گرا مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، نقش معلم، محیط یادگیری، روش های تدریس فعال، فناوری های آموزشی و ارزشیابی یادگیری در فعال سازی فراگیران تبیین می شود.یافته های این مقاله نشان می دهد که تبدیل یادگیرنده منفعل به مشارکت کننده فعال، نیازمند تغییر نگرش معلمان، بازطراحی فعالیت های کلاسی، ایجاد فضای امن برای اظهار نظر، و استفاده هدفمند از روش های تعاملی است. این تحول نه تنها موجب افزایش کیفیت یادگیری می شود، بلکه مهارت های ارتباطی، اجتماعی و شناختی فراگیران را نیز تقویت می کند. مقاله حاضر می تواند به عنوان راهنمایی نظری و عملی برای معلمان، دانشجویان رشته های علوم تربیتی و برنامه ریزان آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

یادگیری فعال ، مشارکت کلاسی ، گوش دادن منفعل ، روش های تدریس ، تعامل آموزشی