تبیین راهبردهای نوین آموزش مهارت های شهروندی دیجیتال با هدف توسعه مشارکت اجتماعی موثر

گسترش فناوری های دیجیتال و نفوذ روزافزون فضای مجازی در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی، مفهوم شهروندی را با تحولی بنیادین مواجه ساخته است. در این میان، شهروندی دیجیتال به عنوان مجموعه ای از حقوق، مسئولیت ها، مهارت ها و رفتارهای اخلاقی در فضای دیجیتال، نقش تعیین کننده ای در کیفیت مشارکت اجتماعی شهروندان ایفا می کند. آموزش مهارت های شهروندی دیجیتال، نه تنها به ارتقای سواد رسانه ای و اطلاعاتی منجر می شود، بلکه زمینه ساز مشارکت اجتماعی آگاهانه، مسئولانه و موثر در جوامع شبکه ای است. هدف این مقاله، تبیین راهبردهای نوین آموزش مهارت های شهروندی دیجیتال با تاکید بر توسعه مشارکت اجتماعی موثر است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و تحلیل اسناد علمی فارسی انجام شده است. ابتدا مفاهیم پایه ای شهروندی دیجیتال و مشارکت اجتماعی تبیین می شود، سپس ابعاد و مولفه های مهارت های شهروندی دیجیتال مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، چالش ها و فرصت های آموزش این مهارت ها در نظام آموزشی و اجتماعی ایران تحلیل شده و راهبردهای نوینی نظیر یادگیری مبتنی بر پروژه، آموزش تعاملی، استفاده از شبکه های اجتماعی آموزشی، یادگیری مادام العمر و تلفیق آموزش رسمی و غیررسمی ارائه می شود. نتایج نشان می دهد که آموزش هدفمند مهارت های شهروندی دیجیتال می تواند به افزایش سرمایه اجتماعی، تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی، ارتقای فرهنگ گفت وگوی دیجیتال و افزایش مشارکت اجتماعی موثر شهروندان منجر شود. در پایان، پیشنهادهایی کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، معلمان و نهادهای فرهنگی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: شهروندی دیجیتال ، مهارت های دیجیتال ، مشارکت اجتماعی ، آموزش نوین ، سواد رسانه ای