برنامه ریزی درسی مشارکتی با نقش آفرینی والدین و دانش آموزان در فرایند طراحی محتوای درسی : اجرای ترکیبی مدل های برنامه ریزی درسی مشارکتی در مدارس

در دهه های اخیر، تحول در نظام های آموزشی جهانی، نیاز به بازاندیشی در فرآیند برنامه ریزی درسی را برجسته ساخته است. یکی از رویکردهای نوین در این حوزه، برنامه ریزی درسی مشارکتی است که با هدف افزایش اثربخشی یادگیری، نقش آفرینی فعال ذی نفعان کلیدی همچون والدین و دانش آموزان را در طراحی و تدوین محتوای درسی مورد توجه قرار می دهد. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی با استناد به منابع کتابخانه ای و مبانی نظری به ضرورت ها، و مدل های اجرایی برنامه ریزی درسی مشارکتی در مدارس پرداخته و بر تاثیر مشارکت والدین و دانش آموزان در ارتقای کیفیت برنامه درسی تمرکز دارد.یافته ها نشان می دهد که مشارکت خانواده ها و دانش آموزان در فرآیند برنامه ریزی، موجب افزایش انگیزه یادگیری، ارتقای احساس تعلق به مدرسه، و تقویت پیوندهای خانه و مدرسه می شود. همچنین، برنامه های درسی حاصل از این نوع مشارکت، واقع گرایانه تر، بومی تر و منطبق تر با نیازهای جامعه محلی و جهانی خواهند بود. در این راستا، به استناد مدل هایی نظیر مدل کرت لوین، اپیستین، مدرسه دموکراتیک، مدل برنامه درسی انعطاف پذیر و مدل مارپیچ همکارانه به صورت ترکیبی به عنوان الگوهایی موثر اجرایی معرفی شده اند که هر یک زمینه ساز تحقق عدالت آموزشی، پاسخ گویی به تفاوت های فردی، و توسعه سرمایه اجتماعی در محیط های آموزشی هستند.با استناد به مدل ترکیبی برنامه ریزی درسی مشارکتی ،تحقیق حاضر بر این باور است که تحقق برنامه ریزی درسی مشارکتی نیازمند بازنگری در نقش سنتی معلمان و سیاست گذاران آموزشی است و مستلزم ایجاد بسترهایی نظیر آموزش مشارکت محور برای معلمان، ایجاد فرهنگ سازمانی باز و انعطاف پذیر در مدارس، و تقویت ظرفیت های ارتباطی و تصمیم سازی والدین و دانش آموزان می باشد. در نهایت، توسعه و نهادینه سازی این رویکرد می تواند گامی موثر در جهت دموکراتیزه کردن فرآیند آموزش، ارتقای کیفیت یادگیری، و افزایش کارآمدی مدارس در قرن ۲۱ باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش مشارکت محور ، برنامه ریزی درسی مشارکتی ، طراحی محتوای درسی ، مشارکت دانش آموزان ، مدل های اجرایی برنامه درسی ، نقش آفرینی والدین