تحلیل توسعه پایدار شهری در اسلامشهر با تاکید بر نقش برنامه ریزی فضایی و عدالت محیطی

توسعه پایدار شهری یکی از مهم ترین دغدغه های مدیریت شهری در جهان معاصر است که برقراری توازن میان ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را هدف قرار می دهد. این پژوهش با هدف تحلیل سطح توسعه پایدار در شهر اسلامشهر، به عنوان یکی از شهرهای پیرامونی و پرچالش تهران، انجام پذیرفته است. تمرکز اصلی تحقیق بر ارزیابی چگونگی تاثیرپذیری این پایداری از دو مولفه کلیدی برنامه ریزی فضایی (شامل کاربری اراضی و شبکه حمل ونقل) و عدالت محیطی (شامل توزیع عادلانه خدمات و ریسک های زیست محیطی) است. روش تحقیق مورد استفاده، ترکیبی (Mixed-Method) با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از مدل های کمی (تحلیل شاخص های توسعه پایدار) و کیفی (مطالعات اسنادی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ذینفعان) بوده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که رشد سریع و کالبدمحور اسلامشهر در دهه های اخیر، منجر به عدم توازن جدی در ابعاد سه گانه پایداری شده است. برنامه ریزی فضایی ناکارآمد، به ویژه در تفکیک مناطق مسکونی از صنعتی، نابرابری های شدیدی را در توزیع منابع و آلاینده ها (ناعدالتی محیطی) ایجاد کرده است. این تحقیق نتیجه می گیرد که تحقق توسعه پایدار در اسلامشهر منوط به بازنگری اساسی در طرح های توسعه شهری با رویکرد انسان محور، تقویت حکمرانی مشارکتی و اولویت بخشی به اصل عدالت محیطی در تخصیص فضا و خدمات است.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، برنامه ریزی فضایی ، عدالت محیطی ، اسلامشهر ، شهر پیرامونی