کارکرد بازی های تخیلی در توسعه هوش هیجانی کودکان ابتدایی

بازی های تخیلی به عنوان یکی از موثرترین روش های یادگیری غیرمستقیم در دوران کودکی، نقش قابل توجهی در رشد و پرورش جنبه های روانی، شناختی، اجتماعی و هیجانی کودکان ایفا می کنند. هدف این مطالعه، بررسی تاثیر بازی های تخیلی بر ارتقای هوش هیجانی کودکان در مقطع ابتدایی است. هوش هیجانی به توانایی درک، مدیریت و استفاده از هیجانات برای تسهیل تفکر و روابط اجتماعی اطلاق می شود و اهمیت بسزایی در سازگاری روانی، موفقیت تحصیلی، تعاملات اجتماعی و سلامت روان دارد. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی و توصیفی و بهره گیری از منابع معتبر داخلی و بین المللی، به تحلیل رابطه بین جنبه های مختلف بازی های تخیلی و مولفه های هوش هیجانی پرداخته است. در بخش مبانی نظری، مفهوم بازی و به ویژه بازی تخیلی مورد بررسی قرار گرفت و نشان داده شد که این نوع بازی ها فرصت تجربه احساسات مختلف و یادگیری روش های ابراز و کنترل آن ها را برای کودکان فراهم می کنند. انواع بازی های تخیلی مانند بازی های نقش آفرینی، داستان سازی، نمایش و خلق جهان های خیالی، بستری غنی برای توسعه مهارت های هیجانی ایجاد می کنند. تحلیل داده ها نشان می دهد که بازی های تخیلی به شکل قابل توجهی مهارت هایی مانند خودآگاهی هیجانی، خودکنترلی، همدلی، مهارت های اجتماعی و انگیزه درونی کودکان را تقویت می کنند. از طریق ایفای نقش های گوناگون، کودکان می آموزند چگونه احساسات خود و دیگران را شناسایی کنند، در موقعیت های پیچیده تصمیم گیری نمایند و ارتباط موثری با اطرافیان برقرار کنند. شواهد تجربی داخلی و بین المللی نیز نشان می دهند که مشارکت مداوم کودکان در بازی های تخیلی، به ارتقای مهارت های هیجانی و اجتماعی آن ها منجر می شود. پژوهش ها با استفاده از روش های کمی و کیفی، اثر مثبت و پایدار این بازی ها را بر هوش هیجانی تایید می کنند. در بخش کاربردهای عملی، پیشنهادهایی برای والدین و مربیان ارائه شده است تا با برنامه ریزی مناسب، فراهم کردن محیط های انگیزاننده و تسهیل شرایط بازی های تخیلی، نقشی موثر در پرورش هیجانی کودکان ایفا کنند. همچنین تاکید شده که این بازی ها باید در برنامه های درسی و فوق برنامه مدارس ابتدایی جایگاه ویژه ای داشته باشند. نتیجه گیری کلی پژوهش حاکی از آن است که بازی های تخیلی نه تنها ابزار سرگرمی، بلکه بستری آموزشی و تربیتی برای تقویت هوش هیجانی کودکان هستند. بهره گیری هدفمند از این بازی ها می تواند مسیر رشد روانی و اجتماعی سالم کودکان را هموار کرده و زمینه ساز تربیت نسلی خودآگاه، توانمند و همدل شود.

کلیدواژه ها:

بازی های تخیلی ، هوش هیجانی ، کودکان ابتدایی ، مهارت های اجتماعی