تحلیل تطبیقی آموزش حضوری و مجازی و تاثیر آن بر تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی دانش آموزان

تحولات شتابان فناوری اطلاعات و گسترش زیرساخت های ارتباطی، زمینه ساز تغییرات بنیادین در نظام های آموزشی جهان شده است. با گسترش آموزش آنلاین، به ویژه در دوران پس از همه گیری کرونا، الگوهای یادگیری و تعاملات اجتماعی دانش آموزان نیز دستخوش دگرگونی های اساسی گردیده است. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی مقایسه ای اثرات آموزش آنلاین در برابر آموزش حضوری بر کیفیت تعاملات اجتماعی دانش آموزان است. در این راستا، تلاش شده است تا با تکیه بر مبانی نظری چون نظریه تعامل اجتماعی، نظریه یادگیری مشارکتی، سواد دیجیتال و هویت اجتماعی، تفاوت ها و هم پوشانی های دو نظام آموزشی از منظر اثرگذاری بر رشد اجتماعی، ارتباطات میان فردی و احساس تعلق دانش آموزان بررسی شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که آموزش حضوری با ایجاد فضایی پویا برای ارتباط چهره به چهره، تعامل گروهی و تجربه موقعیت های واقعی اجتماعی، نقشی محوری در رشد مهارت های ارتباطی و تقویت همدلی و مسئولیت پذیری دارد. در مقابل، آموزش آنلاین ضمن افزایش دسترسی، تنوع منابع آموزشی و استقلال یادگیرنده، در تقویت سواد فناورانه و خودنظم دهی موثر است، اما در بسیاری از موارد با تضعیف کیفیت روابط اجتماعی، کاهش تعاملات غیررسمی و احساس انزوا همراه می شود. نتایج پژوهش همچنین نشان داد که ترکیب هدفمند این دو شیوه، از طریق یادگیری ترکیبی، می تواند به تعادل میان کارکردهای شناختی و اجتماعی آموزش بینجامد. بر اساس تحلیل ها، طراحی محیط های آموزشی باید به گونه ای باشد که ضمن بهره مندی از مزایای فناوری، بستر تعامل اجتماعی و ارتباط انسانی را نیز حفظ نماید. در نتیجه، آینده آموزش اثربخش نه در انتخاب یکی از دو الگو، بلکه در ادغام هوشمندانه آن ها و توسعه مهارت های ارتباطی دیجیتال نهفته است.

کلیدواژه ها:

آموزش آنلاین ، آموزش حضوری ، تعاملات اجتماعی ، سواد دیجیتال ، یادگیری ترکیبی.