تحلیل تاثیر تمرین های ذهن آگاهی بر بهبود توانایی خودتنظیمی

این مقاله با هدف تحلیل عمیق سازوکارها و ابعاد تاثیر این تمرین ها بر تقویت ظرفیت خودتنظیمی نگاشته شده است. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-ترکیبی، ابتدا به بررسی بنیان های نظری ذهن آگاهی و خودتنظیمی می پردازد و مولفه های مشترک و ارتباط مفهومی این دو سازه را تشریح می کند. سپس، سازوکارهای عملی تاثیرگذاری تمرین های ذهن آگاهی را در سه سطح شناختی (مانند افزایش انعطاف پذیری توجه و فراشناخت)، هیجانی (مانند تنظیم هیجان و کاهش واکنش پذیری) و عصبی-زیستی مورد کاوش قرار می دهد. این تحلیل نشان می دهد که ذهن آگاهی چگونه با ایجاد یک فاصله روانی بین محرک و پاسخ، فضایی برای انتخاب آگاهانه رفتار فراهم می سازد و عملکرد نظام های اجرایی مغز را ارتقا می بخشد. در نهایت، این مقاله تاثیر مستقیم و غیرمستقیم تمرین های مذکور را بر همه مولفه های چرخه خودتنظیمی از خودنگاری و خودارزیابی تا خودکنترلی و خودانگیزشی به تفصیل بررسی می کند. حوزه های کاربردی این تاثیرات در عرصه های آموزشی، شغلی، بالینی و روابط بین فردی نیز تبیین می گردند. جمع بندی یافته ها حاکی از آن است که تداوم در تمرین های ذهن آگاهی نه تنها یک مهارت مجزا، بلکه یک فرابازتوانی شناختی-هیجانی ایجاد می کند که فرد را قادر می سازد تا به صورت موثرتری بر فرآیندهای درونی و رفتارهای بیرونی خود نظارت و کنترل داشته باشد، و در نتیجه تاب آوری و اثربخشی کلی او در مواجهه با چالش های زندگی افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، خودتنظیمی ، تنظیم هیجان ، کارکردهای اجرایی ، سازوکارهای عصبی