چالش ها و راهکارهای تقویت مهارت های ارتباطی دانش آموزان در مدارس

مهارت های ارتباطی موثر (شامل توانایی گوش دادن فعال، بیان شفاف، همدلی و حل تعارض) دیگر صرفا "مهارت های نرم" تلقی نمی شوند، بلکه به شایستگی های محوری و ضروری برای موفقیت در عرصه فردی، اجتماعی و حرفه ای قرن بیست و یکم تبدیل شده اند (World Economic Forum, ۲۰۲۴). این پژوهش به صورت گسترده و تالیفی، به تحلیل عمیق چالش های ساختاری، پداگوژیکی و فرهنگی که مدارس در مسیر تقویت نظام مند این مهارت ها با آن ها مواجه هستند، پرداخته و یک مجموعه راهکارهای عملی، نظام مند و چندوجهی ارائه می دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که موانع اصلی شامل سلطه برنامه درسی محتوا محور و فشار زمانی، نارسایی در آموزش حرفه ای معلمان در حوزه مهارت های اجتماعی، و تاثیرات منفی فناوری های دیجیتال بر تعاملات چهره به چهره است. برای غلبه بر این موانع، رویکرد تحولی پیشنهاد شده بر سه ستون اصلی استوار است: ادغام هدفمند مهارت های ارتباطی در برنامه درسی اصلی با استفاده از یادگیری مشارکتی و پروژه محور، توانمندسازی فراگیر معلمان برای ایفای نقش مربی مهارت های نرم، و بازنگری در سیستم ارزیابی به سمت سنجش عملکردی مهارت های تعاملی.

کلیدواژه ها:

مهارت های ارتباطی ، گوش دادن فعال ، همدلی ، هوش هیجانی ، حل تعارض ، آموزش معلمان ، یادگیری مشارکتی ، برنامه درسی پنهان ، سواد ارتباطی.