بررسی همبستگی فلزات سنگین (Zn, Cr, Pb, Co, Cd) و ذرات معلق PM۱۰ موجود در گردوغبار و ارزیابی ریسک سلامت آنها در شهر زابل

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 2

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JNEH-15-47_001

تاریخ نمایه سازی: 5 بهمن 1404

چکیده مقاله:

ذرات معلق یکی از مهم ترین مسیرهای مواجهه انسان با انواع آلودگی­های محیطی به ویژه فلزات سنگین است. هدف از این مطالعه بررسی همبستگی بین عناصر سنگین Co، Cd، Cr، Zn و Pb و ذرات  PM۱۰و ارزیابی ریسک سلامت آن­ها در شهر زابل است. در این تحقیق جهت شناسایی و تعیین غلظت عناصر سنگین مورد نظر، ۶۰ نمونه گرد و غبار با استفاده از دستگاه های نمونه بردار TCR در زمان رخداد طوفان ها و بادهای ۱۲۰ روزه از اواخر اردیبهشت تا اواسط شهریور در شهر زابل تهیه شد. سپس پنج عنصر کروم، روی، سرب، کبالت و کادمیوم توسط دستگاه ICP-OES تحلیل شدند. جهت بررسی همبستگی بین عناصر سنگین گرد و غبار و غلظت ذرات PM۱۰ از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد بین فلز کروم و غلظت PM۱۰ بیشترین همبستگی معنی­دار وجود دارد. میانگین غلظت ذرات PM۱۰ در شهر زابل نشان دهنده وضعیت بحرانی این شهر است، همچنین نتایج میانگین شاخص ریسک اکولوژیکی(ER) برای فلزات سنگین مورد مطالعه در نمونه­های گرد و غبار به صورت Zn>Pb>Cd>Cr بوده و روند کاهشی دارد. از طرفی بیشترین و کمترین میزان خطر غیر سرطان­زایی در گروه سنی کودکان برای فلزات سنگین مطالعه شده به ترتیب ۲-۱۰×۱۴/۱ و ۱۶-۱۰×۲۵/۸ (mg/kg) و در گروه سنی بزرگسالان ۳-۱۰×۲۳/۱ و ۱۵-۱۰×۴۲/۳ (mg/kg) بوده و بیشترین مقدار مربوط به فلز کادمیوم و کروم به دست آمد. میانگین غلظت فلزات سنگین در گرد و غبار شهرستان زابل نشان داد که شهر زابل از فلزات سنگین آلوده است. این غلظت فلزات می تواند به عوامل مختلفی، از جمله برداشت و انتقال عناصر از تالاب خشک هامون، انتشار ذرات PM۱۰ به­وسیله بادهای ۱۲۰ روزه از سمت مناطق شمال و شمال شرقی یا عرض­های بالاتر، فعالیت های صنعتی، ترافیک شهری و میزان جمعیت مربوط باشد.

نویسندگان

محسن فراهی

دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گرگان

علی محمدیان بهبهانی

استادیارگروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری،گرگان

حمیدرضا عسگری

دانشیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری،گرگان

رضا دهمرده بهروز

استادیارگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، زابل

دیمیتریس کاسکاوتیس

استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشگاه مقدونیه غربی، کوزانی، یونان

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ارسلانی، فاطمه، علیجانی، بهلول، اکبری، مهری، محمدخان، شیرین (۱۳۹۹): بررسی ...
  • آسود، سید رضا (۱۳۹۹): مقایسه و ارزیابی ریسک سلامت عناصر ...
  • حمیدیان پور,محسن، مفیدی, عباس، سلیقه، محمد (۱۳۹۵). تحلیل ماهیت و ...
  • خشتابه، ریحانه، اکبری، مرتضی، حیدری، آوا، نجف پور، علی اصغر، ...
  • فیروزیان، سارا، و سعیدآبادی، محمد صادق، (۱۳۹۵): بررسی اثرات و ...
  • قنواتی، نوید (۱۳۹۷)؛ ارزیابی خطر فلزات سنگین بر سلامت انسانی ...
  • مظلومی، سهراب، اسماعیلی ساری، عباس، بهرامی­فر، نادر، معین الدینی، مظاهر ...
  • طاعتی، عباس، صالحی محمد حسین، محمدی، جهانگرد، مهاجر، رضا، (۱۳۹۹): ...
  • Ahmadi, S., Ezeliora, C.D., Sharki, S.H., Osagie, C., Ghosh, S., ...
  • Ali, M.U., Yu, Y., Yousaf, B., Munir, M.A.M., Ullah, S., ...
  • Bai, B., Bai, F., Sun, C., Nie, Q.,& Sun, S, ...
  • Behrooz, R.D., Kaskaoutis, D.G., Grivas, G. and Mihalopoulos, N. (۲۰۲۱). ...
  • Bist, P., and Choudhary, S, (۲۰۲۲); Impact of heavy metal ...
  • Chabukdhara, M. and Nema, A.K. (۲۰۱۳). Heavy metals assessment in ...
  • Cirelli, P., Bilo, F., Tsuji, K., Matsuyama, T., Siviero, G., ...
  • Dehghani, S., Moore, F., Keshavarzi, B. and Beverley, A.H. (۲۰۱۷). ...
  • Fei, X., Lou, Z., Xiao, R., Lv, X. and Christakos, ...
  • Han, Q., Wang, M., Xu, X., Li, M., Liu, Y., ...
  • Heydari Nasab, M., Karam, A., Negaresh, H. and Pahlavanravi, A. ...
  • Javid, A., Nasiri, A., Mahdizadeh, H., Momtaz, S.M., Azizian, M. ...
  • Kabatas, B., Pierce, R.B., Unal, A., Rogal, M.J. and Lenzen, ...
  • Leung, A.O., Duzgoren-Aydin, N.S., Cheung, K.C., Wong, M.H. (۲۰۰۸); Heavy ...
  • Liu, X.X., Hu, X., Cao, Y., Pang, W.J., Huang, J.Y., ...
  • Luo, H., Wang, Q., Guan, Q., Ma, Y., Ni, F., ...
  • Madadi, R., Mohamadi, S., Rastegari, M., Karbassi, A., Rakib, M.R.J., ...
  • Madiha, Z., Rashid, A., Ayesha, A., Yasir, Sh., Liaqat, A., ...
  • Manasreh, W., Hailat, I. and El-Hasan, T.M. (۲۰۱۰). Heavy metal ...
  • Miao, F., Zhang, Y., Li, Y., Fang, Q. & Zhou, ...
  • Mirakzehi, K., Pahlavan-Rad, M.R., Shahriari, A. and Bameri, A. (۲۰۱۸). ...
  • Miri, A., Maleki, S. and Middleton, N. (۲۰۲۱). An investigation ...
  • Miri, A., Shirmohammadi, E. and Sorooshian, A. (۲۰۲۳). Impacts of ...
  • Najmeddin, A., Moore, F., Keshavarzi, B. and Sadegh, Z. (۲۰۱۸). ...
  • Patel, D.K. and Jain, M.K. (۲۰۲۲). Health risk assessment of ...
  • Qing X, Yutong Z, Shenggao L. (۲۰۱۵). Assessment of heavy ...
  • Rahmat, M.A., Ismail, A.F., Rodzi, N.D., Aziman, E.S., Idris, W.M.R., ...
  • Rashki, A., Kaskaoutis, D.G. and Sepehr, A. (۲۰۱۸). Statistical evaluation ...
  • Ravankhah, N., Mirzaei, R., Masoum, S. (۲۰۱۶). Human health risk ...
  • Rehman, A., Liu, G., Yousaf, B., Zia-ur-Rehman, M., Ali, M.U., ...
  • Safiur Rahman, M., Prashant Kumar, Mohammad Ullah, Yeasmin N. Jolly, ...
  • Shahsavani, A., Tobías, A., Querol, X., Stafoggia, M., Abdolshahnejad, M., ...
  • Shan, W., Yin, Y., Lu, H. and Liang, S. (۲۰۰۹). ...
  • Wang, X., Qin, Y., Qin, J., Yang, Y., Qi, T., ...
  • Wei, X., Gao, B., Wang, P., Zhou, H., Lu, J, ...
  • Yarmoradi, Z., Nasiri, B., Mohammadi, G.H. and Karampour, M. (۲۰۲۰). ...
  • Zhang, W., Chang, W.J., Zhu, Z.C. and Hui, Z. (۲۰۲۰). ...
  • Zong, Y., Xiao, Q., Malik, Z., Lu, S. (۲۰۲۳). Exploring ...
  • نمایش کامل مراجع