بررسی همبستگی فلزات سنگین (Zn, Cr, Pb, Co, Cd) و ذرات معلق PM۱۰ موجود در گردوغبار و ارزیابی ریسک سلامت آنها در شهر زابل
محل انتشار: فصلنامه مخاطرات محیط طبیعی، دوره: 15، شماره: 47
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 2
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JNEH-15-47_001
تاریخ نمایه سازی: 5 بهمن 1404
چکیده مقاله:
ذرات معلق یکی از مهم ترین مسیرهای مواجهه انسان با انواع آلودگیهای محیطی به ویژه فلزات سنگین است. هدف از این مطالعه بررسی همبستگی بین عناصر سنگین Co، Cd، Cr، Zn و Pb و ذرات PM۱۰و ارزیابی ریسک سلامت آنها در شهر زابل است. در این تحقیق جهت شناسایی و تعیین غلظت عناصر سنگین مورد نظر، ۶۰ نمونه گرد و غبار با استفاده از دستگاه های نمونه بردار TCR در زمان رخداد طوفان ها و بادهای ۱۲۰ روزه از اواخر اردیبهشت تا اواسط شهریور در شهر زابل تهیه شد. سپس پنج عنصر کروم، روی، سرب، کبالت و کادمیوم توسط دستگاه ICP-OES تحلیل شدند. جهت بررسی همبستگی بین عناصر سنگین گرد و غبار و غلظت ذرات PM۱۰ از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری نشان داد بین فلز کروم و غلظت PM۱۰ بیشترین همبستگی معنیدار وجود دارد. میانگین غلظت ذرات PM۱۰ در شهر زابل نشان دهنده وضعیت بحرانی این شهر است، همچنین نتایج میانگین شاخص ریسک اکولوژیکی(ER) برای فلزات سنگین مورد مطالعه در نمونههای گرد و غبار به صورت Zn>Pb>Cd>Cr بوده و روند کاهشی دارد. از طرفی بیشترین و کمترین میزان خطر غیر سرطانزایی در گروه سنی کودکان برای فلزات سنگین مطالعه شده به ترتیب ۲-۱۰×۱۴/۱ و ۱۶-۱۰×۲۵/۸ (mg/kg) و در گروه سنی بزرگسالان ۳-۱۰×۲۳/۱ و ۱۵-۱۰×۴۲/۳ (mg/kg) بوده و بیشترین مقدار مربوط به فلز کادمیوم و کروم به دست آمد. میانگین غلظت فلزات سنگین در گرد و غبار شهرستان زابل نشان داد که شهر زابل از فلزات سنگین آلوده است. این غلظت فلزات می تواند به عوامل مختلفی، از جمله برداشت و انتقال عناصر از تالاب خشک هامون، انتشار ذرات PM۱۰ بهوسیله بادهای ۱۲۰ روزه از سمت مناطق شمال و شمال شرقی یا عرضهای بالاتر، فعالیت های صنعتی، ترافیک شهری و میزان جمعیت مربوط باشد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محسن فراهی
دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گرگان
علی محمدیان بهبهانی
استادیارگروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری،گرگان
حمیدرضا عسگری
دانشیار گروه مدیریت مناطق بیابانی، دانشکده مرتع و آبخیزداری،گرگان
رضا دهمرده بهروز
استادیارگروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، زابل
دیمیتریس کاسکاوتیس
استادیار، گروه مهندسی شیمی، دانشگاه مقدونیه غربی، کوزانی، یونان
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :