صنعت کشتی سازی در تمدن اسلامی (قرن اول هجری – حوزه دریای مدیترانه)

این پژوهش که به روش تاریخی و با رویکرد توصیفی تحلیلی انجام گرفته، به بررسی تاریخ صنعت کشتی سازی در تمدن اسلامی در قرن اول هجری و در حوزه دریای مدیترانه می پردازد. در واقع سئوال اصلی پژوهش حاضر آن است که سیر تکوین و تحول صنعت کشتی سازی در تمدن اسلامی در قرن اول هجری و در حوزه دریای مدیترانه چگونه بوده است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که ایده ی گسترش قلمرو اسلامی در کنار حفاظت ازممالک مفتوحه، مسلمانان را در ورود به صنعت کشتی سازی و ایجاد ناوگان دریایی علاقه مندکرد. در این میان دریای مدیترانه به دلیل اهمیت اقتصادی و راهبردی، در نزد آنان از جایگاه ویژه ای برخودار بود. مسلمانان در قرن اول هجری به این دریا پا نهادند. فاتحان مسلمان پس از برخوردهای اولیه با ناوگان قدرتمند بیزانس، تلاش نمودند تا با استخدام صنعتگران بومی و استفاده از دانش آنها، ضمن ایجاد و توسعه صنعت کشتی سازی، زمینه های تسلط خود را براین دریا فراهم نمایند. نتیجه این امر تاسیس کارگاه های متعدد کشتی سازی در مناطقی مانند شام، مصر و شمال آفریقا بود که مسلمانان آنان را «دارالصناعه» می نامیدند، صنعت کشتی سازی علاوه بر تسهیل فتوحات دریایی، بعدها نقش مهمی در گسترش مناسبات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مسلمانان با سایر نقاط جهان داشت.

کلیدواژه ها:

کشتی سازی ، دریانوردی ، مسلمانان ، تمدن اسلامی ، مدیترانه ، بیزانس