پیش بینی شیوع توکسوکاریازیس در سگ های ولگرد ایران با استفاده از مدل سازی دینامیک جمعیت و سناریوهای ترکیبی رشد و شیوع بیماری

توکسوکاریازیس یکی از بیماری های مهم مشترک بین انسان و حیوان است. سگ ها نقش مهمی در پراکندن تخم به محیط دارند و با توجه به افزایش روز افزون جمعیت سگ ها، به ویژه سگ های ولگرد آلودگی محیطی به تخم این انگل روز به روز در حال افزایش است و خطر بالقوه ای برای انسان محسوب می شود. مطالعه حاضر با هدف پیش بینی روند شیوع توکسوکاریازیس در سگ های ولگرد ایران طی یک دوره ۱۰ ساله، از مدل سازی دینامیک جمعیت و داده های اپیدمیولوژیک منطقه ای بهره گرفته است. در این مدل، سه سناریوی نرخ رشد جمعیت (حداقل: ۳٫۷ برابر، پایه: ۴٫۶۲ برابر، حداکثر: ۵٫۵۴ برابر در ۱۰ سال) و سه نرخ افزایش سالیانه شیوع بیماری (۰٫۵درصد، ۱ درصد، ۲ درصد) در نظر گرفته شد. جمعیت پایه سگ های ولگرد کشور حدود ۱۰۹۸۸۴۰ راس برآورد شد و پیش بینی گردید که در صورت عدم مداخله، این جمعیت در سناریوی حداکثر به بیش از ۵۸۵۰۰۰۰ راس در سال دهم برسد. هم زمان، شیوع بیماری از میانگین ۱۵٫۷ درصد در سال اول به حدود ۲۴٫۷ درصد در سال دهم افزایش می یابد. برآورد تعداد سگ های آلوده نشان داد که در سال دهم، بسته به سناریوی ترکیبی، بین حدود ۷۴۲۵۰۰ راس (رشد حداقل، شیوع ۰٫۵ درصد) تا بیش از ۲۱۷۳۲۶۰ راس (رشد حداکثر، شیوع ۲ درصد) ممکن است آلوده باشند. این اختلاف بیش از ۱٫۴ میلیون راس در پایان دوره، نشان دهنده تاثیر شدید نرخ رشد جمعیت و شیوع بیماری بر بار اپیدمیولوژیک است. نتایج این مطالعه نشان داد که در صورت عدم مداخله، جمعیت سگ های ولگرد ایران طی ده سال آینده ممکن است بیش از پنج برابر افزایش یابد و تعداد موارد آلودگی به توکسوکاریازیس از دو میلیون راس فراتر رود. این روند، به ویژه در سناریوهای ترکیبی با رشد بالا، بار اپیدمیولوژیک قابل توجهی ایجاد می کند. بر این اساس، اجرای سیاست های چند جانبه مانند ساماندهی جمعیت سگ ها، درمان انگلی دوره ای، آموزش عمومی و همکاری بین بخشی برای کنترل بیماری ضروری است.

کلیدواژه ها:

trend ، toxocariasis ، visceral larva migrans ، zoonosis ، Iran ، روند ، توکسوکاریازیس ، لارو مهاجر احشایی ، زئونوز ، ایران