جایگاه حقوقی شورای اسلامی شهر در نظارت بر شهرداری: ظرفیت ها و موانع

نظارت شورای اسلامی شهر بر عملکرد شهرداری، به عنوان یکی از ارکان اصلی حکمرانی محلی و تجلی بخش حاکمیت مردمی در نظام جمهوری اسلامی ایران، از جایگاه حقوقی و عملیاتی ویژه ای برخوردار است. این نظارت بر پایه مبانی قانونی مستحکمی از قانون اساسی تا قوانین عادی و آیین نامه ها استوار شده و به شورا ابزارهای متنوعی مانند اختیار انتخاب و عزل شهردار، تصویب بودجه، تحقیق و تفحص، و نظارت بر معاملات را اعطا کرده است. با وجود این ظرفیت های قانونی قدرتمند، نظارت شورا در عمل با موانع ساختاری، اجرایی و فرهنگی متعددی از جمله ابهام در قوانین، وابستگی مالی شورا به شهرداری، کمبود تخصص اعضا، مقاومت بدنه اجرایی، تعارضات سیاسی و ضعف فرهنگ نظارت پذیری مواجه است. برای تقویت جایگاه نظارتی شورا، راهکارهایی در سه سطح تقنینی (رفع ابهامات قانونی، استقلال مالی)، اجرایی (نظام مندسازی فرآیندها، ارتقای تخصص اعضا) و فرهنگی (توانمندسازی شهروندان، ترویج پاسخگویی) ارائه شده است. این مقاله با تحلیل جامع ظرفیت ها، موانع و راهکارها، بر این نکته تاکید دارد که تحقق نظارت موثر شورا مستلزم هماهنگی بین اصلاحات ساختاری، ارتقای توانمندی های درونی و ایجاد بستر فرهنگی و اجتماعی مناسب است.

کلیدواژه ها:

نظارت شورای اسلامی شهر ، شهرداری ، جایگاه حقوقی ، ظرفیت های قانونی ، ابزارهای نظارتی ، موانع نظارت ، تحقیق و تفحص ، استقلال مالی شورا ، حکمرانی محلی ، پاسخگویی ، شفافیت ، راهکارهای تقویت نظارت