تحلیل چالش های حقوقی تفکیک اراضی در محدوده شهری و راهکارهای نظارتی

تفکیک اراضی شهری در ایران با چالش های حقوقی پیچیده ای روبروست که ناشی از تعارض قوانین، تعدد مراجع تصمیم گیری، گسست بین نظام شهرسازی و ثبت اسناد، ضعف نظارتی و نادیده گرفتن حقوق شهروندی و محیط زیست است. این مقاله با رویکردی تحلیلی، ابتدا به تبیین مفاهیم پایه ای تفکیک، افراز و تجمیع و مبانی قانونی حاکم بر آن می پردازد. سپس چالش های ساختاری مانند تعارض صلاحیت بین شهرداری و وزارت راه و شهرسازی در حریم شهرها، مشکلات ناشی از موازی کاری نهادهای صدور مجوز، و تعارض ماهوی بین تفکیک «شهری» و افراز «ثبتی» را بررسی می کند. همچنین، ضعف مکانیزم های نظارتی در پیشگیری و برخورد با تفکیک های غیرمجاز و پیامدهای منفی این پدیده بر حقوق همسایگان، خدمات عمومی و محیط زیست تحلیل می شود. در نهایت، راهکارهای نظارتی و اصلاحی جامعی شامل تدوین قانون واحد، ایجاد سامانه ملی یکپارچه اطلاعات، تشکیل کمیته های تصمیم گیری متمرکز، تقویت نظارت هوشمند و الکترونیک، و ارتقای آگاهی و مشارکت شهروندان ارائه می گردد. این راهکارها به صورت یک بسته به هم پیوسته، زمینه را برای تحقق حکمرانی شفاف، عادلانه و پایدار شهری فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

تفکیک اراضی شهری ، چالش های حقوقی ، افراز ، تعارض قوانین ، مراجع تصمیم گیری ، ثبت اسناد ، تفکیک غیرمجاز ، نظارت شهری ، حقوق شهروندی ، محیط زیست شهری ، راهکارهای نظارتی ، حکمرانی شهری