یادگیری به مثابه کنش فعال؛ بازتعریف نقش معلم و یادگیرنده در آموزش اثربخش

یکی از مسائل بنیادین نظام های آموزشی معاصر، چگونگی عبور از آموزش مبتنی بر انتقال مستقیم محتوا به سوی یادگیری عمیق و پایدار است. در این مسیر، روش های نوین تدریس فعال و یادگیرنده محور به عنوان رویکردهایی تحول آفرین مورد توجه قرار گرفته اند. این مقاله با نگاهی تحلیلی، به تبیین منطق آموزشی تدریس فعال می پردازد و نشان می دهد که یادگیری زمانی معنا می یابد که یادگیرنده در فرایند ساخت دانش، نقش مشارکتی و آگاهانه داشته باشد. تاکید بر تعامل، تجربه، پرسشگری و حل مسئله، از جمله مولفه هایی است که این رویکرد را از شیوه های سنتی متمایز می سازد. بررسی ها بیانگر آن است که تدریس فعال نه تنها موجب افزایش مشارکت و انگیزش یادگیرندگان می شود، بلکه بستر رشد مهارت های شناختی، اجتماعی و خودراهبری را نیز فراهم می آورد. در چنین چارچوبی، معلم از جایگاه انتقال دهنده اطلاعات فاصله گرفته و به راهبر و تسهیل گر فرایند یادگیری تبدیل می شود؛ نقشی که در تحقق یادگیری اثربخش نقشی تعیین کننده دارد.واژگان کلیدی:یادگیری فعال، آموزش اثربخش، نقش معلم