بررسی تاثیر آموزش تفکر نقادانه بر بهبود توانایی حل مسئله دانش آموزان ابتدایی

هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر آموزش تفکر نقادانه بر توانایی حل مسئله دانش آموزان ابتدایی مدارس همدان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود. پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان پایه چهارم و پنجم مدارس ابتدایی شهرستان همدان بود و نمونه شامل ۶۰ دانش آموز (۳۰ نفر گروه آزمایش و ۳۰ نفر گروه کنترل) با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه استاندارد توانایی حل مسئله و برنامه آموزشی تفکر نقادانه بود.نتایج نشان داد که پیش آزمون ها تفاوت معناداری بین گروه ها نداشت، اما پس از آموزش، میانگین توانایی حل مسئله گروه آزمایش به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود (p < ۰.۰۰۱). تحلیل رگرسیون خطی نشان داد که مهارت های تحلیل و استدلال تفکر نقادانه بیشترین نقش را در ارتقای توانایی حل مسئله دارند و مهارت های ارزشیابی، استنباط و خودتنظیمی نیز اثر مثبت ولی کمتر دارند. داده های کیفی نیز افزایش مشارکت، اعتمادبه نفس و تفکر خلاقانه دانش آموزان گروه آزمایش را تایید کرد.یافته ها نشان می دهد که آموزش تفکر نقادانه به ویژه مهارت های تحلیل و استدلال، می تواند ابزار موثری برای تقویت توانایی حل مسئله دانش آموزان ابتدایی باشد و پیشنهاد می شود این مهارت ها در برنامه های درسی مدارس گنجانده شود.

کلیدواژه ها:

آموزش تفکر نقادانه ، توانایی حل مسئله ، دانش آموزان ابتدایی ، مهارت های شناختی