نقش ربات های تعاملی در ارتقای مهارت های توجه متقابل و تعاملات بین فردی کودکان اوتیستیک

اختلال طیف اوتیسم یکی از پیچیده ترین اختلالات رشدی است که با نقص های پایدار در تعاملات اجتماعی، ارتباطات کلامی و غیرکلامی و الگوهای رفتاری محدود همراه است. یکی از شاخص های مهم این اختلال، ضعف در توجه متقابل و مهارت های تعامل بین فردی است که نقش کلیدی در رشد اجتماعی و شناختی کودکان دارد. پژوهش های اخیر نشان داده اند که استفاده از ربات های تعاملی به عنوان ابزار آموزشی و توان بخشی، می تواند انگیزش، مشارکت و کیفیت تعاملات اجتماعی کودکان مبتلا به اوتیسم را بهبود بخشد.این مطالعه به روش مروری انجام شده و با بررسی مقالات، کتاب ها و گزارش های علمی داخلی و خارجی، نقش ربات های تعاملی در ارتقای توجه متقابل و مهارت های اجتماعی کودکان اوتیستیک تحلیل شده است. نتایج نشان می دهند که ربات ها، به دلیل ویژگی های ساختاریافته، پیش بینی پذیر و قابل شخصی سازی، محیطی امن و کم اضطراب برای تمرین مهارت های اجتماعی فراهم می کنند. تعامل با ربات ها موجب افزایش مدت و کیفیت توجه مشترک، ارتقای نوبت گیری، تقلید و پاسخ دهی هیجانی شده و زمینه انتقال مهارت ها به تعاملات انسانی واقعی را فراهم می آورد.همچنین، ادغام ربات های تعاملی با فعالیت های چندحسی مانند موسیقی، ریتم و بازی درمانی اثربخشی مداخلات را افزایش داده و مهارت های حرکتی و اجتماعی را به صورت همزمان تقویت می کند. اگرچه محدودیت هایی مانند هزینه، نیاز به آموزش متخصصان و وابستگی احتمالی کودک به ربات وجود دارد، اما با برنامه ریزی هدفمند، شخصی سازی مداخلات و ترکیب با روش های سنتی، ربات های تعاملی می توانند به عنوان ابزار مکمل موثر در توان بخشی کودکان اوتیستیک عمل کنند.در نتیجه، یافته های این مطالعه نشان می دهد که استفاده هدفمند از ربات های تعاملی می تواند موجب ارتقای مهارت های توجه متقابل، تعاملات بین فردی و مشارکت فعال کودکان اوتیستیک شود و فرصت های جدیدی برای بهبود کیفیت آموزش و توان بخشی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

اوتیسم ، ربات تعاملی ، توجه متقابل ، مهارت های اجتماعی ، توان بخشی کودکان