تحلیل تاثیر ورود پول به تابع تولید و تعامل آن با بخش نفت و دولت در چارچوب مدل DSGE برای اقتصاد ایران

این مقاله به بررسی نقش پول به عنوان یک متغیر موثر در فرآیند تولید در چارچوب یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی کینزی جدید می پردازد. در این چارچوب، مانده حقیقی به همراه عوامل تولید معمول مانند نیروی کار، سرمایه و تکنولوژی وارد تابع تولید می شود. برای این منظور، پول تقاضا شده توسط بنگاه ها از تقاضای پول خانوارها جدا می شود. مدل پس از خطی سازی حول حالت باثبات خود، با استفاده از روش های عددی کالیبراسیون و شبیه سازی در نرم افزار داینار حل شده است. پارامترهای مدل از مطالعات پیشین و با استفاده از داده های اقتصاد ایران برای سالهای ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۰ برآورد شده اند. سپس با به کارگیری داده های اقتصاد ایران، تاثیر پول بر تولید از طریق توابع واکنش آنی برای بررسی پویایی پاسخ تولید به شوک های پولی و تجزیه واریانس برای تعیین سهم نسبی شوک ها در نوسانات تولیدی مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج حاصل از مدل سازی نشان می دهد که تاثیر پول بر تولید در اقتصاد ایران، خصوصا از طریق تقاضای پول بنگاه ها، محدود است.در عین حال، تقاضای پول توسط خانوارها تاثیر بزرگ تری بر تولید داشته است، که می تواند ناشی از نقش پول در تسهیل مبادلات مصرفی و سرمایه گذاری و تاثیر آن بر انتظارات و اطمینان خانوارها باشد. این یافته ها حاکی از آن است که در اقتصاد ایران، نقش پول به عنوان یک عامل تولیدی مستقل چندان قوی نیست، اما رفتار خانوارها در تقاضای پول می تواند تاثیر قابل توجهی بر سطح تولید داشته باشد. این مطالعه همچنین نشان می دهد که تفکیک تقاضای پول بنگاه ها و خانوارها می تواند به درک بهتری از مکانیسم های انتقال پولی در اقتصاد کمک کند. در مجموع، این پژوهش بر اهمیت در نظر گرفتن تفاوت های رفتاری بین بنگاه ها و خانوارها در تحلیل های کلان اقتصادی تاکید دارد و نشان می دهد که سیاست های پولی باید با توجه به این تفاوت ها طراحی شوند تا اثربخشی بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

تعادل عمومی پویای تصادفی ، تابع تولید ، تقاضای پول خانوار ، تابع عکس العمل ، تجزیه واریانس