بررسی تاثیر نوسانات شاخص های مرتبط با دما و بارش تحت تاثیر تغییر اقلیم بر عملکرد زعفران (مطالعه موردی: استان همدان)

تاثیرات تغییرات اقلیم روی عملکرد و بازدهی محصولات کشاورزی از اصلی ترین دغدغه ها و چالش های صنعت کشاورزی است. عوامل محیط زیستی مختلفی مانند تغییرات شدید دما و نوسانات شدید بارندگی روی رشد و عملکرد محصولات کشاورزی تاثیرگذار است. زعفران یکی از مهم ترین محصولات کشاورزی کشور ایران است که نقش مهمی در موضع صادرات دارد. ایران دارای بیشترین تولید زعفران در جهان و استان همدان یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان آن در ایران است. در این مطالعه با بهره گیری از روش های هوش مصنوعی برای دسته بندی و تحلیل حساسیت داده های هواشناسی و کشاورزی، تاثیر تغییر اقلیم بر عملکرد زعفران در استان همدان بررسی شد. نتایج نشان داد که شاخص های تغییرات شدید اقلیمی ناشی از بیشینه و کمینه دمای ماهانه، بیشترین تاثیر منفی را نسبت به سایر شاخص های هواشناسی بر عملکرد زعفران دارند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی، به عنوان یکی از مناسب ترین روش ها برای تحلیل حساسیت در مقایسه با سایر الگوریتم های بررسی شده، عمل می کند. سه شهرستان ملایر، نهاوند و اسدآباد، دارای بیشترین دقت در تحلیل حساسیت بودند. یافته ها نشان داد که با استفاده از اطلاعات دمایی حدی ماهانه، می توان ریسک تولید زعفران را ارزیابی کرد و آگاهی لازم برای کشت این محصول را افزایش داد.

کلیدواژه ها:

Climate change ، Artificial intelligence algorithms ، Agriculture ، Saffron ، Hamadan province ، تغییر اقلیم ، الگوریتم های هوش مصنوعی ، کشاورزی ، زعفران ، استان همدان