اثر عصاره هیدروالکلی مخلوط گیاهی بر عملکرد، صفات کمی و کیفی لاشه، برخی از فراسنجه های خونی و آنتی اکسیدانی و تیترآنتی بادی در جوجه های گوشتی

هدف: استفاده از آنتی بیوتیک های محرک رشد به علت ایجاد مقاومت باکتریایی و وجود باقی مانده مواد شیمیایی در گوشت مرغ ها در انسان به کلی ممنوع اعلام شد. استفاده از اسانس، عصاره و پودر گیاهان دارویی به عنوان جایگزین آنتی بیوتیک ها در تغذیه طیور طی سال های اخیر موردتوجه قرار گرفته است. گیاهانی مانند دارچین با نام علمیCinnamomum zeylanicum  (حاوی سینامالدهید، اوژنول و کارواکرول)، آویشن باغی با نام علمی Thymus vulgaris L. (حاوی کارواکرول و تیمول)، میخک با نام علمیCaryophillium aromaticus  (حاوی اوژنول) و زردچوبه مشتق شده از ریزوم گیاه Curcuma longa (حاوی کورکومینوئید) دارای خصوصیات آنتی اکسیدانی و ضدباکتریایی هستند. با توجه به شواهد علمی گسترده در خصوص اثرات مثبت عصاره های گیاهی روی بهبود عملکرد جوجه های گوشتی و با توجه به تنوع آب وهوایی ایران در رویش گیاهان دارویی، اهمیت استفاده از این افزودنی های طبیعی مفید در تغذیه جوجه های گوشتی قابل توجیه است. روش پژوهش: مطالعه حاضر به منظور بررسی اثر عصاره هیدروالکلی مخلوط گیاهی بر عملکرد، صفات کمی و کیفی لاشه، برخی از فراسنجه های خونی و آنتی اکسیدانی و تیترآنتی بادی در جوجه های گوشتی با استفاده از ۲۴۰ قطعه جوجه یک روزه (جنس نر) سویه راس ۳۰۸  با میانگین وزن یکسان (۲±۴۴ گرم) در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار، شش تکرار و ۱۰ جوجه در هر تکرار به مدت ۴۲ روز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- گروه شاهد (فاقد عصاره هیدروالکی مخلوط در آب آشامیدنی)، ۲- تیمار حاوی یک لیتر عصاره هیدروالکلی در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی، ۳- تیمار حاوی دو لیتر عصاره هیدروالکلی در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی و ۴- تیمار حاوی سه لیتر عصاره هیدروالکلی در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی بودند. توزین جوجه ها و نیز اندازه گیری مقادیر خوراک مصرفی در دوره های یک تا ۱۰ روزگی، ۱۱ تا ۲۴ روزگی و ۲۵ تا ۴۲ روزگی انجام شد. جهت بررسی خصوصیات لاشه در پایان آزمایش دو قطعه جوجه از هر تکرار با وزن بدن نزدیک به میانگین وزن تکرار انتخاب و پس از چهار تا پنج ساعت گرسنگی دوباره وزن کشی و به روش بریدن حلال گردن کشتار شدند. در سن ۴۲ روزگی دو پرنده از هر واحد آزمایشی به صورت تصادفی انتخاب شدند و پس از خون گیری از ورید بال آن ها به منظور اندازه گیری فراسنجه های خونی موردآزمایش قرار گرفت. یافته ها: در دوره آغازین، پایانی و کل دوره، مصرف خوراک در پرندگانی که  مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک و دو لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها بالاتر بود (۰۵/۰>P). در دوره رشد، ضریب تبدیل خوراک در پرندگانی که مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها پایین تر بود (۰۵/۰>P). در صفات درصد لاشه، درصد سینه، درصد ران ها، pH گوشت، غلظت مالون دی آلدهید و افت پخت تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت. تیمار مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح دو لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی سبب افزایش غلظت گلوکز، کاهش غلظت کلسترول، کاهش غلظت اسید اوریک، کاهش غلظت ALT و افزایش غلظت کاتالاز خون شد (۰۵/۰>P). سطح تیتر آنتی بادی علیه برونشیت عفونی در پرندگانی که تیمار مخلوط عصاره هیدروالکلی گیاهی در سطح یک و دو لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی را دریافت کردند از سایر تیمارها بالاتر بود (۰۵/۰>P).  نتیجه گیری: براساس نتایج حاضر، استفاده از سطح یک لیتر عصاره هیدروالکلی در ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی به دلیل بهبود ضریب تبدیل خوراک در دروه رشد، بهبود صفات کمی لاشه و نیز افزایش تیتر آنتی بادی علیه بروشیت عفونی جوجه های گوشتی در شرایط این آزمایش قابل توصیه است.

کلیدواژه ها:

جوجه گوشتی ، صفات لاشه ، عصاره هیدروالکلی ، عملکرد ، فراسنجه های خونی