بررسی تاثیر روغن کتان و روغن ماهی بر عملکرد تولیدی، کیفیت و غنی سازی تخم مرغ در مرغ های تخم گذار

هدف: این مطالعه با هدف بررسی تاثیر سطوح مختلف روغن بذر کتان و روغن ماهی بر عملکرد تولیدی، کیفیت تخم مرغ، الگوی اسیدهای چرب زرده و غنی سازی تخم مرغ در مرغ های تخم گذار اجرا شد. روش پژوهش: در این پژوهش، ۳۲۴ قطعه مرغ تخم گذار شیور سفید ۶۵ هفته ای به مدت هشت هفته به صورت طرح بلوک های کامل تصادفی با اندازه گیری های تکرارشده با شش تیمار، شش تکرار و نه پرنده در هر تکرار استفاده شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار ۱: شاهد حاوی روغن خام سویا و بدون منبع روغن بذر کتان و ماهی، تیمار ۲: ۵/۱ درصد روغن بذر کتان، تیمار ۳: ۵/۱ درصد روغن ماهی، تیمار ۴: سه درصد روغن بذر کتان، تیمار ۵: سه درصد روغن ماهی و تیمار ۶: ۵/۱ درصد روغن بذر کتان+ ۵/۱ درصد روغن ماهی بود. جیره­های غذایی بر پایه ذرت و کنجاله سویا بود و متناسب با نیاز مرغ های تخم گذارسویه شیور در فاز پایانی تولید تنظیم گردید. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که استفاده از روغن بذر کتان و روغن ماهی بر وزن تخم مرغ، درصد تخم گذاری و ضریب تبدیل خوراک تاثیر داشت (۰۵/۰P<)، اما توده تخم مرغ و مصرف خوراک تحت تاثیر قرار نگرفتند. وزن تخم مرغ در تیمار ۵/۱درصد روغن ماهی بیش تر از تیمار  ۵/۱درصد روغن بذر کتان+ ۵/۱درصد روغن ماهی بود (۰۵/۰P<)، اما با سایر تیمارها اختلاف معنی داری نداشت. تولید تخم مرغ در تیمار سه درصد روغن بذر کتان، بیش تر از تیمار شاهد و سه درصد روغن ماهی بود (۰۵/۰P<)، اما تفاوت معنی داری با سایر تیمارها نداشت. ضریب تبدیل غذایی در تیمار سه درصد روغن ماهی بیش تر از ۵/۱ درصد روغن بذر کتان و ۵/۱ درصد روغن ماهی بود (۰۵/۰P<)، اما نسبت به شاهد و سایر تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی داری نشان نداد. در بررسی صفات کیفی تخم مرغ مشخص شد که واحد هاو تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار گرفت (۰۵/۰P<). به طوری که در تیمارهای حاوی ۵/۱ و سه درصد روغن بذر کتان، واحد هاو بالاتر از تیمار حاوی سه درصد روغن ماهی بود (۰۵/۰P<) اما تفاوت معنی داری میان سایر تیمارها مشاهده نشد. بررسی الگوی اسیدهای چرب زرده نشان داد که بین تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی داری وجود داشت. بیش ترین غلظت مجموع ایکوزاپنتانوئیک اسید (EPA) و دوکوزاهگزانوئیک اسید (DHA) (۱۴/۱۸۲ میلی گرم در ۱۰۰ گرم محتویات تخم مرغ) در تیمار حاوی سه درصد روغن ماهی و بالاترین غلظت اسید آلفا-لینولنیک (۷/۲۶۹ میلی گرم) در تیمار سه درصد روغن بذر کتان مشاهده شد و نسبت اسیدهای چرب امگا۶ به امگا۳ در تیمار سه درصد روغن بذر کتان کم ترین بود (۰۵/۰P<). باصرفه­ترین تیمار اقتصادی از لحاظ غنی سازی تخم مرغ با اسیدهای چرب امگا ۳ (EPA+DHA)، تیمار ۵/۱ درصد روغن ماهی بود که حدود ۳۵ درصد میزان  EPAبه علاوه DHA را نسبت به میزان مشخص شده در دستورالعمل سازمان دامپزشکی ایران افزایش داد. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که منابع گیاهی و حیوانی امگا۳ اثرات متفاوتی بر عملکرد و کیفیت تخم مرغ دارند. روغن ماهی به ویژه در سطح سه درصد بیش ترین افزایش در EPA وDHA  زرده را ایجاد کرد، درحالی که روغن بذر کتان  موجب افزایش آلفا-لینولنیک و بهبود کیفیت داخلی تخم مرغ شد. کم ترین نسبت امگا۶ به امگا۳ در تیمارهای روغن بذر کتان مشاهده گردید. از نظر اقتصادی، تیمار ۵/۱ درصد روغن ماهی تاثیر مناسبی را در غنی سازی تخم مرغ با EPA+DHA نشان داد. در مجموع، انتخاب سطح و منبع مناسب امگا۳ می تواند راهبردی موثر در تولید تخم مرغ غنی شده باشد.

کلیدواژه ها:

الگوی اسیدهای چرب ، تخم مرغ غنی شده ، تولید تخم مرغ ، نسبت امگا ۶ به امگا ۳