کشف تقلب و شناسایی رفتارهای نامتعارف در تراکنش های بانکی با استفاده از هوش مصنوعی و داده کاوی(مطالعه موردی سامانه هوشیار بانک کشاورزی)

با گسترش روزافزون بانکداری دیجیتال و افزایش حجم تراکنش های مالی، تهدیدات مرتبط با تقلب و پولشویی به یکی از چالش های اساسی بانک ها و نهادهای مالی تبدیل شده است. روش های سنتی کشف تقلب که عمدتا مبتنی بر قوانین ثابت و سیستم های خبره هستند، در مواجهه با الگوهای پیچیده و پویای تراکنش ها کارایی محدودی دارند. در سال های اخیر، فناوری های نوینی همچون هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و داده کاوی، به عنوان ابزارهای قدرتمند در شناسایی رفتارهای نامتعارف مشتریان و کشف الگوهای مشکوک مورد توجه قرار گرفته اند. هدف اصلی این مقاله، بررسی رویکردهای نوین مبتنی بر هوش مصنوعی در کشف تقلب بانکی و شناسایی به موقع تخلفات و فعالیت های مرتبط با پولشویی است. در این مطالعه، ضمن مرور ادبیات و معرفی سیستم های پرکاربرد در حوزه کشف تقلب، یک مطالعه موردی از سامانه هوشیار بانک کشاورزی ارائه می شود. یافته ها نشان می دهد استفاده از مدل های یادگیری ماشین و شبکه های عصبی عمیق، دقت و سرعت تشخیص تراکنش های مشکوک را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. همچنین، سامانه هوشیار به عنوان یک نمونه عملیاتی در نظام بانکی ایران، توانسته است با ترکیب تکنیک های داده کاوی و تحلیل بلادرنگ، در کاهش خطاهای انسانی و ارتقای انطباق با الزامات ضدپولشویی نقشی موثر ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کشف تقلب ، پولشویی ، داده کاوی ، یادگیری ماشین ، سامانه هوشیار.