واکاوی عوامل موثر بر ارتقای استانداردهای بین المللی در مناطق آزاد کشور (مطالعه موردی منطقه آزاد چابهار)

رعایت استانداردهای بین المللی در مناطق آزاد، به ویژه منطقه آزاد چابهار، از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا موجب ارتقای کیفیت خدمات، افزایش شفافیت مدیریتی، جذب سرمایه گذاری خارجی و تقویت رقابت پذیری می شود. منطقه آزاد چابهار با موقعیت استراتژیک و دسترسی مستقیم به آب های آزاد، ظرفیت تبدیل شدن به یک هاب تجاری منطقه ای و بین المللی را دارد، اما ضعف در زیرساخت های فیزیکی و لجستیکی، ناکارآمدی مدیریتی، کمبود آموزش تخصصی نیروی انسانی و محدودیت های فناورانه، مانع بهره برداری کامل از این پتانسیل ها شده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر ارتقای استانداردهای بین المللی در این منطقه و ارائه راهبردهای عملیاتی، از روش تحقیق کمی و توصیفی–تحلیلی استفاده کرده است. جامعه آماری شامل مدیران، کارشناسان و کارکنان متخصص منطقه آزاد چابهار بود و نمونه گیری تصادفی ساده و طبقه ای به تعداد ۱۵۵ نفر انجام شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه استاندارد پنج گزینه ای مبتنی بر طیف لیکرت بود که روایی و پایایی آن تایید شده است. داده ها با استفاده از تحلیل توصیفی، همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه تجزیه و تحلیل شدند تا اثر مستقیم، غیرمستقیم و تعدیل کننده متغیرها بررسی شود. نتایج پژوهش نشان داد که ابعاد مدیریتی و نهادی، زیرساختی و لجستیکی، منابع انسانی و آموزشی، محیط زیستی و توسعه پایدار و فناورانه و نوآوری به ترتیب تاثیر متفاوتی بر ارتقای استانداردهای بین المللی دارند. بیشترین اثرگذاری مربوط به بعد محیط زیستی و توسعه پایدار و بعد مدیریتی و نهادی بود، در حالی که بعد فناورانه و نوآوری کمترین اثر را داشت. همچنین، کارایی سیستم های مدیریتی و نوآوری سازمانی به عنوان متغیر مداخله گر نقش تقویت کننده در اثر ابعاد مختلف داشت و حجم سرمایه گذاری به عنوان متغیر تعدیل گر اثرگذاری ابعاد مدیریتی و زیرساختی را افزایش داد. بر اساس یافته ها، تقویت حکمرانی، بهبود منابع انسانی، ارتقای زیرساخت ها و توسعه فناوری های نوین از مهم ترین راهبردهای پیشنهادی برای تبدیل منطقه آزاد چابهار به منطقه آزاد موفق و رقابتی در سطح بین المللی است.

کلیدواژه ها:

منطقه آزاد چابهار ، استانداردهای بین المللی ، هاب تجاری ، زیرساخت ها و لجستیک ، توسعه پایدار.