نقش رویدادهای ورزشی– فرهنگی شهری در توسعه گردشگری پایدار و انسجام اجتماعی شهرهای مرزی

رویدادهای ورزشی–فرهنگی شهری در سال های اخیر به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی سیاست گذاری گردشگری شهری و تقویت پیوندهای اجتماعی مورد توجه پژوهشگران و مدیران شهری قرار گرفته اند، با این حال نقش این رویدادها در شهرهای مرزی، به ویژه در بستر توسعه پایدار و انسجام اجتماعی، همچنان با خلا مطالعاتی مواجه است. شهرهای مرزی به دلیل شرایط خاص فرهنگی، قومی، امنیتی و اقتصادی، نیازمند رویکردهای متفاوت و بومی در برنامه ریزی گردشگری و مدیریت اجتماعی هستند و رویدادهای ورزشی–فرهنگی می توانند به عنوان پیشران توسعه مکان محور (Place-based Development) در این شهرها ایفای نقش کنند. هدف اصلی این پژوهش، تبیین و تحلیل نقش رویدادهای ورزشی–فرهنگی شهری در ارتقای گردشگری پایدار و تقویت انسجام اجتماعی در شهرهای مرزی با تاکید بر نقش مدیریت شهری و نهادهای فرهنگی–اجتماعی است. این تحقیق با رویکرد کاربردی و بهره گیری از روش ترکیبی انجام شده است؛ بدین صورت که در بخش کیفی، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با مدیران شهری، فعالان فرهنگی و برنامه ریزان گردشگری، ابعاد اثرگذاری رویدادها شناسایی شده و در بخش کمی، میزان تاثیر این رویدادها بر شاخص های گردشگری پایدار (اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی) و انسجام اجتماعی شهروندان مورد سنجش قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رویدادهای ورزشی–فرهنگی شهری، در صورت برنامه ریزی یکپارچه و مبتنی بر مشارکت جامعه محلی، می توانند ضمن افزایش جذابیت مقصد، به توزیع متوازن منافع گردشگری، تقویت هویت محلی، افزایش تعاملات اجتماعی و کاهش شکاف های اجتماعی در شهرهای مرزی منجر شوند. همچنین نتایج حاکی از آن است که نبود راهبرد مشخص، نگاه مقطعی به رویدادها و ضعف هماهنگی نهادی، مهم ترین موانع بهره برداری پایدار از ظرفیت این رویدادهاست. در نهایت، پژوهش حاضر با ارائه یک چارچوب مفهومی برای مدیریت رویدادهای ورزشی–فرهنگی شهری، بر ضرورت نقش آفرینی فعال شهرداری و سازمان های فرهنگی–اجتماعی در طراحی، اجرا و ارزیابی رویدادها تاکید کرده و راهکارهایی عملی برای تبدیل این رویدادها به ابزار توسعه گردشگری پایدار و انسجام اجتماعی در شهرهای مرزی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

رویدادهای ورزشی–فرهنگی شهری ، گردشگری پایدار ، انسجام اجتماعی ، شهرهای مرزی ، گردشگری شهری ، مدیریت شهری ، مشارکت اجتماعی ، توسعه محلی