نقش معلم در ایجاد حس مسئولیت پذیری در دانش آموزان در مدرسه

مسئولیت پذیری به عنوان یکی از اصول بنیادین تربیت اخلاقی و اجتماعی، نقشی حیاتی در موفقیت تحصیلی و زندگی آینده دانش آموزان ایفا می کند و معلمان به عنوان اصلی ترین عوامل تربیتی در محیط مدرسه، مسئولیت خطیر پرورش این ویژگی را بر عهده دارند. مقاله حاضر به بررسی نقش معلم در ایجاد و تقویت حس مسئولیت پذیری در دانش آموزان می پردازد و نشان می دهد که چگونه تعاملات معلم، روش های مدیریت کلاس و انتظارات او می تواند رفتار دانش آموزان را شکل دهد. با مرور ادبیات موضوع و نظریه های تربیتی، این پژوهش استدلال می کند که مسئولیت پذیری یک ویژگی ذاتی نیست، بلکه مهارتی است که از طریق الگوبرداری، واگذاری اختیار، بازخورد سازنده و ایجاد محیطی دموکراتیک در کلاس درس قابل آموزش است. نتایج حاصله حاکی از آن است که معلمانی که از روش های تدریس مشارکتی استفاده می کنند، قوانین کلاس را با مشارکت دانش آموزان تدوین می کنند و به جای تنبیه، بر تمرکز بر حل مسئله و خودتنظیمی تاکید دارند، موثرتر می توانند حس مسئولیت پذیری را در دانش آموزان نهادینه کنند. همچنین، رابطه گرم و حمایتی معلم با دانش آموز، پیش شرط لازم برای ایجاد اعتماد به نفس و پذیرش مسئولیت است. این مقاله با ارائه راهکارهای عملی برای معلمان، بر لزوم تغییر رویکرد از کنترل گرایی به تسهیل گری در جهت تربیت دانش آموزان مسئولیت پذیر تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری ، نقش معلم ، مدیریت کلاس ، خودتنظیمی ، تربیت اخلاقی ، یادگیری مشارکتی ، روابط معلم و شاگرد