گذار از آموزش فناورمحور به تربیت داده محور: بازخوانی نقش تصمیم گیری آموزشی در مدرسه هوشمند

تحول دیجیتال در نظام های آموزشی طی سال های اخیر عمدتا با تمرکز بر توسعه ابزارها، سامانه ها و زیرساخت های فناورانه دنبال شده است؛ رویکردی که می توان آن را «آموزش فناورمحور» نامید. با وجود گسترش مدارس هوشمند و استفاده روزافزون از فناوری های دیجیتال، شواهد نشان می دهد که این تحول در بسیاری از موارد به تغییرات سطحی و ابزاری محدود مانده و کمتر به بازاندیشی در منطق تصمیم گیری آموزشی منجر شده است. در چنین شرایطی، ظهور کلان داده های آموزشی، یادگیری ماشین و سامانه های تحلیل یادگیری، امکان گذار از آموزش فناورمحور به «تربیت داده محور» را فراهم ساخته است؛ رویکردی که در آن داده ها به عنوان منبعی برای فهم عمیق تر فرآیند یادگیری و هدایت تصمیم های تربیتی مورد استفاده قرار می گیرند.هدف این مقاله، تحلیل مفهومی و تربیتی این گذار و بازخوانی نقش تصمیم گیری آموزشی در مدرسه هوشمند است. پژوهش با رویکرد تحلیلی–تفسیری و مبتنی بر بررسی انتقادی ادبیات علمی انجام شده و تلاش دارد نسبت میان داده، تصمیم و تربیت را در بستر آموزش هوشمند تبیین کند. تحلیل ها نشان می دهد که تربیت داده محور، در صورت فقدان چارچوب های تفسیری و اخلاقی، می تواند به تقلیل یادگیری به شاخص های کمی و مدیریت آماری دانش آموزان بینجامد. در مقابل، زمانی که داده ها در خدمت قضاوت حرفه ای معلمان و تصمیم های زمینه مند قرار گیرند، می توانند به ارتقای کیفیت یادگیری، عدالت آموزشی و رشد شایستگی های انسانی کمک کنند. مقاله نتیجه می گیرد که مدرسه هوشمند آینده، نه با انباشت فناوری، بلکه با تحول در عقلانیت تصمیم گیری آموزشی و تلفیق داده با قضاوت تربیتی معنا می یابد

کلیدواژه ها:

تربیت داده محور ، مدرسه هوشمند ، تصمیم گیری آموزشی ، تحلیل داده های یادگیری ، تحول دیجیتال در آموزش ، قضاوت حرفه ای معلم ، یادگیری مبتنی بر شواهد