محتوای زره پوش: بازنگری در کتب درسی برای مصون سازی ذهن دانش آموزان در برابر حملات نرم

هدف این پژوهش، ارائه چارچوبی مفهومی با عنوان «محتوای زره پوش» برای بازنگری و طراحی کتب درسی به منظور مصون سازی ذهن دانش آموزان در برابر حملات نرم است. در عصر حاضر، جنگ های نوین در قالب عملیات روانی، جنگ روایت ها و جنگ اطلاعاتی به ویژه در فضای مجازی جریان دارد و دانش آموزان به عنوان یکی از آسیب پذیرترین اقشار جامعه هدف این حملات قرار می گیرند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. داده ها از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه ای، و نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از صاحبنظران حوزه های علوم تربیتی، روانشناسی، رسانه و امنیت ملی گردآوری شد. یافته ها نشان داد که «محتوای زره پوش» باید بر اساس سه رکن کلیدی «سواد رسانه ای انتقادی»، «تقویت هویت ملی-دینی» و «تفکر منطقی و مسئله محوری» طراحی گردد. این محتوا نه تنها دانش را منتقل می کند، بلکه با تقویت سیستم ایمنی شناختی و عاطفی دانش آموز، وی را به شهروندی نقاد، مسئول و مقاوم در برابر القائات مخرب تبدیل می سازد. چارچوب پیشنهادی شامل لایه های پنج گانه ای است: لایه محتوایی (انتقال دانش مقاوم)، لایه مهارتی (تقویت مهارت های تحلیلی)، لایه نگرشی (تقویت ارزش ها و باورها)، لایه فرآیندی (روش های تدریس فعال) و لایه ارزشیابی (سنجش مصونیت ذهنی). نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که بازنگری در کتب درسی با رویکرد «محتوای زره پوش» یک ضرورت راهبردی در سیستم آموزشی کشور برای مقابله هوشمند و پیش دستانه با جنگ نرم است.

کلیدواژه ها:

محتوای زره پوش ، کتب درسی ، مصون سازی ذهنی ، حملات نرم ، سواد رسانه ای ، جنگ روانی ، بازنگری آموزشی ، برنامه درسی.