بررسی تاثیر مقایسه توسط معلم بر اعتماد به نفس دانش آموزان ابتدایی

اعتماد به نفس یکی از مولفه های اساسی رشد روان شناختی و موفقیت تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی به شمار می رود و تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله شیوه تعامل و رفتار معلمان قرار دارد. در محیط آموزشی، مقایسه دانش آموزان توسط معلم یکی از رفتارهای رایج است که می تواند پیامدهای مثبت یا منفی بر شکل گیری اعتماد به نفس آنان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مقایسه توسط معلم بر اعتماد به نفس دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از روش مرور و تحلیل پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط در حوزه روان شناسی تربیتی و آموزش ابتدایی صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که مقایسه های اجتماعی و رقابتی، به ویژه زمانی که به صورت آشکار و مکرر در کلاس درس انجام می شوند، موجب کاهش اعتماد به نفس، افزایش اضطراب تحصیلی و کاهش مشارکت فعال دانش آموزان می گردند. دانش آموزانی که به طور مداوم با همسالان قوی تر خود مقایسه می شوند، احساس ناتوانی، خودکم بینی و کاهش انگیزه یادگیری را تجربه می کنند. در مقابل، مقایسه های درون فردی و سازنده که بر پیشرفت فردی دانش آموز نسبت به عملکرد گذشته خود تاکید دارند، نقش موثری در تقویت خودباوری، افزایش انگیزه و بهبود نگرش تحصیلی ایفا می کنند. نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه معلمان دوره ابتدایی به تفاوت های فردی دانش آموزان و پرهیز از مقایسه های منفی تاکید دارد. اتخاذ رویکردهای حمایتی، ارائه بازخوردهای تشویق کننده و تمرکز بر رشد فردی می تواند زمینه ساز ارتقای اعتماد به نفس و سلامت روانی دانش آموزان شود و در نهایت به بهبود کیفیت فرآیند یاددهی–یادگیری در مدارس ابتدایی منجر گردد.

کلیدواژه ها:

معلم ، مقایسه ، اعتماد به نفس ، دانش آموز ، دوره ابتدایی