تطبیق سبک شناسانه نگاره معراج پیامبر در نگارگری و نقاشی پشت شیشه

معراج پیامبر همواره جزو آن دسته از روایات بوده که در هر دوره اسلامی به آن پرداخته شده و در زبان و حوزه­ های مختلف هنری اعم از نگارگری و نقاشی پشت شیشه نفوذ پیدا کرده­ است. بررسی تفاوت و تشابه این آثار، از منظر سبک ­شناختی و با تاکید بر عناصر بصری مهم در هر اثر هدف پژوهش حاضر است تا بدین پرسش اساسی که هنر نگارگری و نقاشی پشت شیشه با موضوع معراج پیامبر از چه ویژگی­ های سبک­ شناختی برخوردار بوده و وجه تشابه و تمایز این آثار کدام است؟ پاسخ دهد. در این راستا اطلاعات از طریق منابع اسنادی گردآوری شده و به شیوه توصیفی- تحلیلی مورد مطالعه قرار گرفته ­است. نتایج پژوهش با مطالعه و بررسی تطبیقی مولفه های فنی از قبیل روش های ترسیم و مولفه ­های بصری مانند فرم، رنگ و تزیینات ۴ نگاره و ۴ نقاشی پشت شیشه منتخب حاکی از آن است که علی­ رغم وجود عناصر ثابت اعم از پیامبر (ص)، براق، جبرئیل و فرشته در تمام آثار که وجه اشتراک این هنرها است، تفاوت­ هایی در نحوه پرداختن به موضوع، نحوه ترسیم هر عنصر، حضور سایر نقوش از جمله نقش شیر به ­عنوان نمادی از امام علی (ع)، خطوط و رنگ­ گذاری قابل ­شناسایی است. در نگارگری طراحی هر عنصر نسبت به نقاشی پشت شیشه منعطف ­تر و پویاتر بوده، به جزئیات بیشتر پرداخته شده و از تنوع رنگی بسیار بهره گرفته شده ­است اما در نقاشی پشت شیشه رنگ ­گذاری به شیوه تخت بوده و همچنین پیامبر (ص) محور اصلی موضوع معراج در هنر نقاشی پشت شیشه است در حالی­ که در نگارگری به عناصر دیگر نیز بسیار توجه شده ­است.

کلیدواژه ها:

نگارگری ، نقاشی پشت شیشه ، معراج پیامبر ، سبک شناسی