مطالعه تطبیقی استراتژی های جنگل کاری مانگرو: چالش ها و فرصت ها درحوزه های خلیج فارس و دریای سرخ

مقدمه و هدف: جنگل های مانگرو از مهم ترین اکوسیستم های ساحلی محسوب می شوند که نقش بسزایی در حفظ تعادل زیست محیطی، تثبیت رسوبات، ذخیره سازی کربن، و حمایت از تنوع زیستی دارند. با این حال، این اکوسیستم های ارزشمند در دهه های اخیر تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله تغییرات اقلیمی، توسعه ساحلی، و آلودگی های زیست محیطی قرار گرفته اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت جنگل های مانگرو در سواحل ایران و عربستان سعودی، به بررسی تغییرات پوشش گیاهی، شرایط اکولوژیکی، و تهدیدات موجود پرداخته است.مواد و روش ها: روش تحقیق به کاررفته در این مطالعه مبتنی بر تحلیل تطبیقی داده های میدانی و تصاویر ماهواره ای بوده است. از پایگاه های داده معتبر نظیر Web of Science، Scopus و Google Scholar برای استخراج اطلاعات علمی و گزارش های رسمی استفاده شده است. همچنین، داده های میدانی شامل نمونه برداری از پوشش گیاهی و تحلیل عوامل تهدیدکننده انسانی همچون توسعه شهری و آلودگی مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و Excel انجام شد. نتایج: نتایج تحقیق نشان می دهد که جنگل های مانگرو در ایران و عربستان سعودی با تهدیدات مشابهی مواجه اند، اما شدت این تهدیدات بسته به موقعیت جغرافیایی متفاوت است. در برخی مناطق، روند تخریب با نرخ نگران کننده ای در حال افزایش است. شاخص های پایداری زیستگاه ها نشان دادند که برخی مناطق مانند راشدی از پایداری بالایی برخوردارند، در حالی که مناطقی مانند پزم و تنگ در معرض ناپایداری شدید قرار دارند. تحلیل تغییرات مساحت جنگل های مانگرو در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۰ حاکی از کاهش تدریجی این جنگل ها به دلیل فعالیت های انسانی و تغییرات اقلیمی است. علاوه بر این، مقایسه سیاست های مدیریتی در دو کشور نشان داد که برنامه های حفاظتی عربستان سعودی نسبت به ایران از انسجام بیشتری برخوردارند. علاوه بر این، نتایج تحلیل مساحت جنگل های مانگرو در کشورهای مختلف حاشیه دریای سرخ نشان داد که عربستان سعودی، یمن و اریتره بیشترین مساحت جنگل های مانگرو را دارا هستند، اما قابلیت بالقوه برای توسعه این جنگل ها در این کشورها نیز قابل توجه است. نتیجه گیری: یکی از مهم ترین چالش های احیای جنگل های مانگرو، عدم پایداری در برنامه های جنگل کاری است. در این کشور، اقدامات نظارتی و استراتژی های حفاظت از مانگروها با جدیت بیشتری دنبال می شود، در حالی که در ایران، برخی خلا های قانونی و کمبود نظارت سبب شده که روند تخریب با سرعت بیشتری پیش رود. در نهایت، این مطالعه تاکید می کند که برای حفاظت از جنگل های مانگرو، اجرای سیاست های مدیریتی موثر، پایش مستمر تغییرات اکوسیستمی، و افزایش آگاهی عمومی ضروری است. این پژوهش نشان می دهد که با بهره گیری از فناوری های سنجش از دور و مدل سازی اکولوژیکی، می توان روند های تغییرات پوشش گیاهی را پیش بینی کرده و اقدامات پیشگیرانه ای برای حفاظت از این اکوسیستم های ارزشمند طراحی نمود. یافته های این پژوهش می تواند به سیاست گذاران و متخصصان محیط زیست در تدوین برنامه های مدیریتی پایدار برای حفاظت از جنگل های مانگرو در مناطق ساحلی کمک کند.

کلیدواژه ها:

پایداری زیستگاه ، مانگرو ، ذخیره سازی کربن ، دریای سرخ ، خلیج فارس