فئودالیته مقدس»؟، ساختار و سازمان اقتصادی تصوف نقشبندیه خالدی در مناطق کردنشین اهل سنت ایران

تصوف نقشبندیه به عنوان جریان مذهبی تاثیرگذار، تاثیرات زیادی بر ابعاد فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مناطق کردنشین اهل تسنن ایران باقی گذاشته است. برخی از محققین تصوف را عامل عقب ماندگی جوامع دانسته اند و برخی از محققین به عنوان نمونه «یاوز» در ترکیه تصوف را عامل پیشرفت اقتصادی دانسته اند. در این تحقیق با استفاده از روش تحلیل محتوا و بررسی اسناد و کتب مهم تصوف نقشبندیه، مصاحبه عمیق با شیوخ ، خلفا و مریدان ، سعی شده است نظریات نظریه پردازانی مانند ابن خلدون، وبر، ترنر و وان برونسن در مورد تصوف مورد بررسی قرار بگیرد و سازمان اقتصادی تصوف نقشبندیه خالدی در کردستان بررسی شود. بر همین اساس محققین به دنبال بررسی عمیقتر این موضوع بودند. در ساختار طریقت، شیخ یا قطب، مرشد و فرد مقدسی است که مریدان همیشه در ید اقتدار وی هستند و بدون رضایت ایشان نمیتوانند هیچ نوع عملی را انجام دهند. نفع شیخ برای مریدان تنها نفع معنوی و آن جهانی است اما مریدان منافع مادی بسیاری برای شیوخ دارند. مریدان نیروی کار رایگانی هستند که باید با عشق و بدون اعتراض بر روی زمین-های شیخ کار کنند و تمام محصول متعلق به خانقاه و شیخ است. تصوف نقشبندیه هرچند در ابتدای امر مبتنی بر انتقال اقتدار معنوی غیر ارثی بود، اما در ادامه، مرشد بودن تبدیل به امر خانوادگی و ارثی شده است. «فئودالیته مقدس» کلان مفهوم یا نتیجه ای است که برای این سازمان اقتصادی به دست آمده است

کلیدواژه ها:

فئودالیته مقدس ، شیخ ، مرید ، اصول طریقت ، سازمان اقتصادی