طراحی و اعتبارسنجی مدل خط مشی گذاری مسئولیت پذیری اجتماعی در بخش آموزش عالی

در دهه های اخیر، آموزش عالی با انتظارات فزاینده ای فراتر از نقش های سنتی خود در حوزه آموزش و پژوهش مواجه شده است. در این میان، دانشگاه ها به عنوان نهادهایی کلیدی در جامعه دانش بنیان، نیازمند ایفای نقش فعال در تحقق توسعه پایدار، ارتقای ارزش های مدنی و حل مسائل اجتماعی هستند. با این حال، نظام آموزش عالی ایران فاقد یک مدل بومی و منسجم برای سیاست گذاری مسئولیت پذیری اجتماعی است. این پژوهش با هدف طراحی و اعتبارسنجی مدل خط مشی گذاری مسئولیت پذیری اجتماعی در آموزش عالی کشور، از رویکرد کیفی (تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۸ نفر از خبرگان) و رویکرد کمی (تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار Smart PLS بر پایه داده های ۲۸۷ پرسشنامه) بهره گرفته است.نتایج نشان دادند که مدل پیشنهادی شامل شش مضمون کلان در قالب ۲۶ مولفه محوری است که در سه بعد مدیریتی و ساختاری، فرهنگی و اجتماعی، و قانونی و حقوقی طبقه بندی می شوند. اعتبار مدل بر اساس شاخص های آماری نظیر آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی، میانگین واریانس استخراج شده (AVE)، ضرایب R²، Q² و معیار GOF تایید شد. یافته ها تاکید دارند که نهادینه سازی مسئولیت پذیری اجتماعی مستلزم هم افزایی میان سیاست های کلان، فرهنگ سازمانی، ساختارهای قانونی و تعامل موثر دانشگاه با جامعه است. مدل ارائه شده، ابزاری مفهومی و کاربردی برای سیاست گذاران، مدیران دانشگاهی و نهادهای ارزیاب به منظور ارتقای نقش اجتماعی دانشگاه ها در ایران محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

مسئولیت پذیری اجتماعی ، خط مشی گذاری عمومی ، آموزش عالی ، تحلیل مضمون ، مدل سازی معادلات ساختاری