از ناقل دانش به معمار تجربه یادگیری: بازتعریف «معلم آگاه» در پارادایم تربیتی قرن بیست و یکم

این مقاله مروری-تحلیلی به بازتعریف مفهوم «معلم آگاه» فراتر از تعاریف سنتی مبتنی بر تسلط بر محتوا و فنون تدریس می پردازد. مسئله اصلی این است که در عصر انفجار اطلاعات و ظهور هوش مصنوعی، نقش معلم از «ناقل دانش» به «معمار تجارب یادگیری» تغییر یافته است، اما این تحول پارادایمی هنوز در نظام تربیت معلم و فرهنگ مدارس به طور کامل نهادینه نشده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و مرور نظام مند ادبیات علوم تربیتی، استدلال می کند که «آگاهی معلم» یک کیفیت چندوجهی است که بر چهار ستون بنیادین استوار است. یافته های پژوهش این چهار ستون را این گونه شناسایی و تبیین می کند: ۱) معماری دانش پداگوژیک محتوا (PCK) (توانایی تبدیل محتوای درسی به تجارب معنادار و چندحسی)، ۲) آگاهی روان شناختی و اقلیم سازی عاطفی (درک دنیای درونی دانش آموز و خلق فضای امن یادگیری)، ۳) تفکر تلفیقی و فرارشته ای (توانایی شکستن مرزهای تصنعی میان دروس و ایجاد ارتباط های معنادار)، و ۴) کنشگری تاملی و پژوهشگری در عمل (نگاه انتقادی به عملکرد خود و بهبود مستمر آن). نتیجه گیری می شود که معلم آگاه، یک تکنسین آموزشی نیست، بلکه یک متخصص طراحی است که محیط های یادگیری غنی، پیچیده و انسانی را خلق می کند. در پایان، پیشنهادهای کاربردی مشخصی از جمله «استودیوهای طراحی درس» و «حلقه های پژوهش در عمل» برای نهادینه سازی این رویکرد در نظام آموزشی ارائه می گردد.

کلیدواژه ها:

معلم آگاه ، معماری یادگیری ، دانش پداگوژیک محتوا (PCK) ، کنشگری تاملی ، آموزش تلفیقی ، اقلیم عاطفی کلاس.