مروری بر مولفه های کلاس درس شاد و اثربخش در دوره ابتدایی از منظر روانشناسی محیط و دانش آموزمحوری

عنوان : مروری بر مولفه های کلاس درس شاد و اثربخش در دوره ابتدایی از منظر روانشناسی محیط و دانش آموزمحورینویسنده مسئول: الهام موسوی فرچکیدهطراحی محیط یادگیری در دوره ابتدایی نقشی سرنوشت ساز در شکل گیری نگرش دانش آموز به مدرسه و کیفیت یادگیری او دارد. هدف این مقاله، ارائه ی تحلیلی ساختاریافته از مولفه های کلاس درس شاد و اثربخش با اتکا بر دو چارچوب نظری روانشناسی محیط و دانش آموزمحوری است. روش پژوهش به صورت مرور نظام مند تحلیلی بر پایه ی منابع معتبر (۲۰۱۸-۲۰۲۴) انجام شد. یافته ها نشان می دهند که مولفه های کلیدی از منظر روانشناسی محیط شامل بهینه سازی کیفیت محیطی (نور، رنگ، آکوستیک)، سازمان فضایی منعطف و ناحیه بندی شده، طبیعت گردی و زیبایی شناسی شخصی شده است. از منظر دانش آموزمحوری نیز مولفه هایی چون ایجاد جو عاطفی امن و روابط مثبت، فراهم آوری امکان انتخاب و اختیار، یادگیری مبتنی بر بازی و پروژه، و توجه به تفاوت های فردی و ارزیابی تکوینی، نقش محوری دارند. این مقاله با ارائه ی مدل تلفیقی «کلاس درس به عنوان یک اکوسیستم یادگیری زنده» استدلال می کند که تلفیق هوشمندانه ی این دو دسته مولفه در یک چرخه ی تقویت کننده ی متقابل، بستری فراهم می آورد که نه تنها شادی، بهزیستی و تعلق خاطر دانش آموزان را افزایش می دهد، بلکه با ارضای نیازهای روان شناختی شایستگی، خودمختاری و ارتباط، یادگیری عمیق و اثربخش را ممکن می سازد. این چارچوب می تواند راهنمای عمل مدیران و معلمان در بازاندیشی و بازطراحی محیط های یادگیری باشد.

کلیدواژه ها:

روانشناسی محیط ، دانش آموزمحوری ، کلاس درس شاد ، اثربخشی آموزشی ، دوره ابتدایی ، طراحی محیط یادگیری.