پیامدهای روان شناختی آموزش دیجیتال بر تعاملات اجتماعی دانش آموزان

گسترش آموزش دیجیتال در دهه های اخیر، به ویژه پس از همه گیری کووید–۱۹، پیامدهای روان شناختی عمیقی بر الگوهای تعاملات اجتماعی دانش آموزان بر جای گذاشته است. از منظر روان شناسی اجتماعی–آموزشی، تعامل اجتماعی یکی از ارکان اساسی یادگیری معنادار تلقی می شود و کاهش یا تغییر کیفیت آن می تواند پیامدهایی چون انزوای اجتماعی، کاهش انگیزش تحصیلی و تضعیف سرمایه اجتماعی دانش آموزان را به دنبال داشته باشد. در عین حال، شواهد پژوهشی حاکی از آن است که آموزش دیجیتال می تواند فرصت های نوینی برای تعاملات اجتماعی فراهم آورد؛ از جمله امکان ارتباط فرامکانی، افزایش مشارکت دانش آموزان کم رو و توسعه اشکال جدیدی از هویت اجتماعی در فضاهای مجازی (هریسون و همکاران، ۲۰۲۰؛ OECD، ۲۰۲۱). با این حال، کیفیت این تعاملات به شدت وابسته به طراحی آموزشی، سطح سواد دیجیتال، حمایت روان شناختی و زمینه های فرهنگی–اجتماعی است (مینز و همکاران، ۲۰۱۳؛ زارعی و همکاران، ۱۳۹۹).هدف مقاله حاضر، مرور نظام مند و تحلیلی پژوهش های داخلی و خارجی درباره پیامدهای روان شناختی آموزش دیجیتال بر تعاملات اجتماعی دانش آموزان است. در این راستا، با تکیه بر چارچوب های نظری معتبر و یافته های تجربی مستند، تلاش می شود ابعاد مثبت و منفی این پیامدها تبیین شده و شرایطی که می تواند به تقویت تعاملات اجتماعی در محیط های یادگیری دیجیتال منجر شود، شناسایی گردد (گاریسون و اندرسون، ۲۰۰۰؛ OECD، ۲۰۲۱؛ زارعی و همکاران، ۱۳۹۹). این مقاله می کوشد با ارائه تحلیلی انتقادی، مبنایی نظری و کاربردی برای سیاست گذاران آموزشی، طراحان یادگیری و پژوهشگران حوزه روان شناسی تربیتی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش دیجیتال ، پیامدهای روان شناختی ، تعاملات اجتماعی ، دانش آموزان ، یادگیری برخط