نقش خلاقیت و نوآوری در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان

کیفیت یادگیری دانش آموزان به عنوان یکی از شاخص های اساسی اثربخشی نظام های آموزشی، در دهه های اخیر به طور فزاینده ای تحت تاثیر مفاهیمی چون خلاقیت و نوآوری قرار گرفته است. پژوهش های بین المللی نشان می دهد که یادگیری عمیق، پایدار و معنادار زمانی تحقق می یابد که فرایندهای آموزشی فراتر از انتقال خطی دانش حرکت کرده و فرصت تفکر واگرا، حل مسئله، اکتشاف و تولید ایده های نو را برای یادگیرندگان فراهم سازند (ساویر، ۲۰۱۲). در این چارچوب، خلاقیت به عنوان توانایی تولید ایده های بدیع و سودمند، و نوآوری به مثابه به کارگیری عملی این ایده ها در بافت آموزشی، نقشی تعیین کننده در ارتقای کیفیت یادگیری ایفا می کنند (آمابیل، ۱۹۹۶).مطالعات انجام شده در حوزه آموزش مدرسه ای نشان می دهد که محیط های یادگیری خلاق، با افزایش انگیزش درونی، مشارکت شناختی و درگیری فعال دانش آموزان، منجر به بهبود پیامدهای یادگیری شناختی، عاطفی و مهارتی می شوند (هتی، ۲۰۰۹). همچنین گزارش های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی تاکید دارند که نظام های آموزشی موفق در قرن بیست ویکم، خلاقیت و نوآوری را نه به عنوان مهارت های جانبی، بلکه به مثابه مولفه های هسته ای کیفیت یادگیری تلقی می کنند (سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، ۲۰۱۳). از این منظر، کیفیت یادگیری صرفا به پیشرفت تحصیلی محدود نمی شود، بلکه شامل توانایی تفکر انتقادی، حل مسائل پیچیده، انتقال یادگیری و سازگاری با موقعیت های نوظهور است.هدف مقاله حاضر، تبیین نقش خلاقیت و نوآوری در ارتقای کیفیت یادگیری دانش آموزان بر اساس مرور نظام مند منابع علمی معتبر داخلی و خارجی است. در این مقاله، ضمن تحلیل مبانی نظری مرتبط با خلاقیت و نوآوری آموزشی، سازوکارهای اثرگذاری آن ها بر فرایند یادگیری دانش آموزان بررسی می شود و شواهد پژوهشی موجود به صورت تطبیقی تحلیل می گردد. انتظار می رود نتایج این پژوهش مروری، دلالت های نظری و کاربردی مهمی برای برنامه ریزان درسی، معلمان و سیاست گذاران آموزشی فراهم آورد و زمینه ساز طراحی محیط های یادگیری خلاق و نوآورانه در مدارس باشد

کلیدواژه ها:

خلاقیت آموزشی ، نوآوری آموزشی ، کیفیت یادگیری ، یادگیری دانش آموزان ، آموزش مدرسه ای